MAHKEME DIŞI BOŞANMA KURUMU VE TÜRK HUKUKUNUN BU KURUMA YAKLAŞIMI

Abstract

Boşanma usulü konusunda son yıllarda yaşanan gelişmelerden en önemlisi, anlaşmalı olarak gerçekleştirilmek istenen boşanmalarda eşlere mahkeme dışında, idari makamlar önünde boşanma imkânının verilmiş olmasıdır. Her ne kadar kamu düzeni ve özellikle boşanma sürecinde eşlerin ve çocukların korunması gerektiği düşüncesiyle aleyhinde görüşler ileri sürülmüş olsa da mahkeme dışı boşanma kurumu, mahkemelerin iş yükünü azaltması, eşleri yüksek mahkeme ve avukatlık ücretlerinden kurtarması ve boşanma sürecini hızlandırması gibi sebeplerle uygulaması günden güne artan bir kurumdur. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinin bazılarında son yıllarda bu yönde yasal değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Buna karşılık mahkeme dışı boşanma kurumu aile hukuku ilişkilerinin kamu düzenini yakıdan ilgilendirmesi ve boşanma sürecinde hâkimin rolü nedeniyle Türk hukukunda kabul görmemektedir. Ancak ülkemizde gerçekleştirilen boşanmaların önemli bir kısmının anlaşmalı olarak gerçekleştiği göz önüne alındığında, sağladığı avantajlar nedeniyle ileride doğru bir yasal düzenleme ile bu kurumun Türk hukukunda da kabul edilebileceği düşünülebilir. Bu çalışma mahkeme dışı boşanma kurumunu bazı ülke hukuklarından örneklerle ele almakta ve bu kurum karşısında Türk hukukunun mevcut yaklaşımını ortaya koymayı amaçlamaktadır.