Türkiye-Afrika ilişkilerinde İHA satışları üzerinden stratejik güç edinimi

Abstract

21. yüzyılda devletler, realist uluslararası ilişkiler teorisinin öngördüğü şekilde, yüksek politika alanında güç edinimini sürdürmektedir. Özellikle Endüstri 4.0 süreciyle birlikte dijital teknolojiler, otonom silah sistemleri ve gelişmiş haberleşme altyapıları, devletlerin stratejik kapasite inşasında belirleyici bir rol oynamaya başlamıştır. Bu bağlamda, güç kavramının dönüşümü, savaşın doğasının ve araçlarının evrimi ile bu değişimlerin uluslararası ilişkilerdeki yansımaları, kuramsal ve ampirik olarak analiz edilmesi gereken bir alanı teşkil etmektedir. Bu ilişkilerin yalnızca ekonomik boyutla sınırlı kalmadığı; özellikle savunma sanayi alanında geliştirilen İnsansız Hava Araçları (İHA) üzerinden askeri işbirliklerinin ve stratejik güç projeksiyonunun giderek önem kazandığı gözlemlenmektedir. Bu tez, Türkiye'nin Afrika kıtasıyla kurduğu askeri ilişkiler özelinde, İHA ihracatı yoluyla nasıl bir stratejik güç edinimi gerçekleştirdiğini araştırmaktadır. Araştırma yöntemi olarak doküman analizi kullanılmış; alandaki Türkçe ve İngilizce kaynakların sınırlılığına rağmen, konuya ilişkin ulusal ve uluslararası akademik yayınlar ile çeşitli kurumsal raporlar ve güvenilir internet kaynakları taranmıştır. Tezin temel bulgusu, Türkiye'nin İHA teknolojilerindeki gelişiminin Afrika diplomasisinde yarattığı etkiyi analiz etmektir. Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan devletlere gerçekleştirdiği İHA satışları, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda diplomatik meşruiyetini pekiştiren bir enstrüman olarak öne çıkmaktadır. Bu tez sonuç olarak Türkiye'nin savunma sanayi ürünlerini, özellikle İHA'ları, yeni bir diplomasi aracı olarak nasıl kullandığını ortaya koymakta; Türkiye'nin Afrika'daki stratejik güç edinim süreci, bölgedeki diğer küresel aktörlerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.In the 21st century states continue to pursue power acquisition in the realm of high politics, as foreseen by the realist theory of international relations. Particularly with the advent of Industry 4.0, digital technologies, autonomous weapon systems, and advanced communication infrastructures have begun to play a decisive role in the strategic capacity- building processes of states. In this context, the transformation of the concept of power, the evolution of the nature and tools of warfare, and the reflections of these changes on international relations constitute an area that requires both theoretical and empirical analysis. Türkiye's "Africa Opening," initiated in 1998 and accelerated by the declaration of 2005 as the "Year of Africa," has led to the rise of multidimensional relations in recent years. This thesis investigates how Türkiye achieves strategic power acquisition through UAV exports within the context of its military relations with the African continent. The research methodology employed is document analysis; despite the limited number of Turkish and English sources on the subject, national and international academic publications, institutional reports, and credible online sources have been reviewed. The main finding of the thesis is to analyze the impact of Turkey's advancements in UAV technology on its diplomacy in Africa. Türkiye's UAV sales to states recognized by the United Nations serve not only as an economic asset but also as an instrument that reinforces its diplomatic legitimacy. In conclusion, this thesis reveals how Türkiye utilizes its defense industry products—particularly UAVs—as a new tool of diplomacy. It evaluates Türkiye's process of strategic power acquisition in Africa through a comparative lens with other global actors in the region.