Postmenopozal hastalarda yetersiz endometriyal örnekleme ile ilişkili faktörler

Abstract

AMAÇ: Bu araştırmada, postmenopozal dönemdeki hastalarda endometriyal örneklemenin yetersizliği ile ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bu retrospektif çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na postmenopozal dönemde kanama şikâyeti ile başvuran veya postmenopozal dönemde ultrason muayenesinde endometriyal kalınlık artışının tesadüfi bulunduğu ve bu endikasyonlarla endometriyal örnekleme yapılan, kriterlere uygun olan 500 hastanın tıbbi kayıtlarının dijital ortamda incelenmesiyle yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, menopoz süreleri, obstetrik öyküleri, sigara kullanım durumları, endometriyal biyopsi endikasyonları, işlem öncesi transvajinal ultrason ile saptanan uterin özellikleri, toplanan materyal hacmi, işlem öncesinde misoprostol uygulanıp uygulanmaması, işlemde uygulanan anestezi yöntemi, işlemde kullanılan aletler ve servikal dilatasyon uygulanma durumlarına ait verileri toplandı. Endometriyal örneklemeler patoloji sonuçlarına göre yeterli ve yetersiz örneklemeler olarak iki grupta değerlendirildi. Toplanan verilerin bu iki grup için benzerlikleri ve farklılıkları istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Sonuçlar mevcut literatürdeki verilerle karşılaştırıldı ve yorumlandı. BULGULAR: Araştırmaya toplam 500 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 61,3±9,4, ve ortalama menopoz süresi 11,62±8,86 yıl olarak bulunmuştur. Hastaların 327 tanesi (%65,4) örnekleme bakımından yeterli, 173 hasta (%34,6) yetersizdir. Yeterli grubun patoloji sonuçlarında yüksek gözlenen ilk iki bulgu sırasıyla; %34,9 ile endometriyal polip ve %33,0 ile endometriyum yüzel epitelidir. Bu hastaların 25 tanesinde (%7,7) patoloji sonucu maligndir. Patoloji sonucu yetersiz gelen hastaların %20,8'sinde örnekleme tekrarı yapılmıştır. Bu hastaların %38,8'inin patoloji sonucu benigndir. Örnekleme tekrarı yapılan 37 hastanın 3 tanesinin ise (%8,3) patoloji sonucu maligndir. Hastaların %13,6'sına endometriyal örnekleme sonrası histerektomi ameliyatı yapılmıştır. Bu hastalarda en yüksek görülen sonuç atrofik endometriyumdur. Hastaların örneklenme durumu ile yaş ve menopoz süresi arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Örneklenme durumu yetersiz olanlarda yaş ve menopoz süresi daha yüksektir (60 yaş üstü oranı ve 10 yıl üstü menopoz süresi daha yüksek bulunmuştur). Hastaların örneklenme durumu ile endometriyal örnekleme endikasyonu arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Örneklenme durumu yeterli olanlarda yetersiz olanlara göre endometriyal kalınlık oranı daha yüksek (%32,1), yetersiz olanlarda yeterli olanlara göre postmenopozal kanama oranı daha yüksektir (%76,3). Hastaların örneklenme durumu ile intrauterin sıvı varlığı arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Örneklenme durumu yetersiz olanlarda intrauterin sıvı oranı daha yüksektir (%24,3). Hastaların örneklenme durumu ile örneklemede kullanılan araç (Pipelle vs. Karman kanülü), anestezi yöntemi arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmamaktadır (p>0,05). Örneklenme durumu yeterli olan hastalar ile yetersiz olan hastalar arasında örneklenen doku hacmi bakımından istatistiksel anlamlı fark bulunmaktadır (p<0,05). Örneklenme durumu yeterli olanlarda örneklenen doku hacmi daha yüksektir (0,59). Hastaların örneklenme durumu ile işlem öncesi misoprostol uygulaması arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Örneklenme durumu yeterli olanlarda işlem öncesi misoprostol uygulama oranı daha yüksektir (%18,3). Buji ile servikal dilatasyon ihtiyacı için ilişki anlamlı değildir (p>0,05). SONUÇ: Yetersiz endometriyal örnekleme klinik pratikte postmenopozal hastalarda sık karşılaşılan ve çoğu zaman yönetimi hususunda hekimleri zorlayan bir durumdur. Postmenopozal hastalarda ileri yaş ve menopoz süresi yetersiz enometriyal örneklemedeki en büyük risk faktörleridir. Ayrıca atrofik endometriyumları ve intrakaviter sıvı nedeniyle örnekleme yapılan vakalarda, patolojik inceleme için yeteri kadar numuneyi alabilmek çoğu zaman zor olmaktadır. Endometriyal kalınlık nedeniyle örnekleme yapılan hastalardaki başarı oranı ince endometriyuma sahip postmenopozal kanamalı hastalardan belirgin olarak daha yüksektir. İşlem esnasında tercih edilen aspirasyon cihazları arasında örneklemenin yeterliliği konusunda önemli bir fark bulunmasa da işlem öncesinde hastaya uygulanacak oral veya vajinal misoprostol tedavisi örneklemenin yeterli olma şansını arttıracaktır.OBJECTIVE: In this study, it was aimed to investigate the factors associated with inadequate endometrial sampling in postmenopausal patients. METHODS: This retrospective study is based on the medical records of 500 patients who were admitted to the Department of Obstetrics and Gynecology of Istanbul Medeniyet University Prof Dr Süleyman Yalçın City Hospital with the complaint of bleeding in the postmenopausal period or who were found to have an increased endometrial thickness incidentally in the postmenopausal ultrasound examination and were subjected to endometrial sampling for these reasons, and who met the criteria. Demographic characteristics of the patients, duration of menopause, obstetric history, smoking status, endometrial biopsy indications, uterine characteristics determined by transvaginal ultrasound before the procedure, the volume of material collected, whether misoprostol was applied before the procedure, the anesthesia method applied in the procedure, the instruments used in the procedure, and the data on the need for cervical dilatation were collected. Endometrial samples were evaluated in two groups as adequate and insufficient samples according to the pathology results. The similarities and differences of the collected data for these two groups were analyzed by statistical methods. The results were compared with the data in the available literature and interpreted. RESULTS: A total of 500 patients were included in the study. The mean age of the patients was 61.3±9.4 years, and the mean duration of menopause was 11.62±8.86 years. 327 (65.4%) of the patients were adequate for sampling, 173 patients (34.6%) were insufficient. The most common first two findings in the pathology results of the adequate group were endometrial polyp with 34.9% and surface epithelium of the endometrium with 33.0%. In 25 (7.7%) of these patients, the pathology result was malignant. Sampling was repeated in 20.8% of the patients whose pathology results were inadequate. The pathology result of 38.8% of these patients is benign. The pathology result of 3 (8.3%) of 37 patients whose sampling was repeated was malignant. After endometrial sampling, hysterectomy was performed in 13.6% of the patients. The highest result in these patients was atrophic endometrium. There was a statistically significant relationship between the sampling status of the patients, age and menopause time (p<0.05). Age and duration of menopause were higher in those with insufficient sampling status (the rate of over 60 years and menopause duration over 10 years were found to be higher). There was a statistically significant relationship between the sampling status of the patients and the indication for endometrial sampling (p<0.05). The rate of endometrial thickness is higher in those with adequate sampling status (32.1%), and the rate of postmenopausal bleeding is higher in those with insufficient sampling status (76.3%). There was a statistically significant relationship between the sampling status of the patients and the presence of intrauterine fluid (p<0.05). The rate of intrauterine fluid is higher in patients with insufficient sampling status (24.3%). There was no statistically significant relationship between the sampling status of the patients and the instrument used in sampling (Pipelle vs. Karman cannula), anesthesia method (p>0.05). There was a statistically significant difference in the sampled tissue volume between the patients with adequate sampling status and those with insufficient sampling status (p<0.05). The sampled tissue volume is higher in those with sufficient sampling status (0.59). There was a statistically significant relationship between the sampling status of the patients and misoprostol administration before the procedure (p<0.05). Pre-procedure misoprostol administration rate is higher (18.3%) in those with sufficient sampling status. The relationship between bougie and cervical dilatation requirement is not significant (p>0.05). CONCLUSION: Inadequate endometrial sampling is a common situation in postmenopausal patients in clinical practice and often complicates physicians to follow up. In postmenopausal patients, advanced age and duration of menopause are the biggest risk factors for insufficient enometrial sampling. In addition, in cases where sampling is performed due to atrophic endometrium and intracavitary fluid, it is often difficult to obtain enough samples for pathological examination. The success rate in patients who were sampled for increased endometrial thickness was significantly higher than in patients with postmenopausal bleeding with thin endometrium. Although there is no significant difference in the adequacy of sampling between the aspiration devices preferred during the procedure, oral or vaginal misoprostol treatment to be applied to the patient before the procedure will increase the chance of sampling sufficiency.