II. Meşrutiyet’in İlanı ve 31 Mart Olayı Arasında Toplumsal Karşıtlığın Oluşumu

Abstract

II. Meşrutiyet’in ilanı ve 31 Mart Olayı arasındaki sürede birçok toplumsal olay meydana gelmiştir. Bu olaylar ilgili literatürde 31 Mart Olayı’nın hazırlayıcıları olduğu şeklinde sunulmuştur. Bu literatürün eksik bıraktığı noktalardan biri ise meşrutiyet karşıtlığının oluşumunda toplumsal olayların ve grupların muhalefeti ve bu muhalefetin oluşumudur. Çalışmamızda, dönemin toplumsal olaylarıyla sonuçlanan karşıtlığına neyin sebep olduğu anlamaya çalışıldı. Toplumsal gruplar ve karşıtlıklarının kökenleri incelendi. II. Abdülhamid döneminde şekillenmiş siyaset ve toplum ilişkilerinin, meşrutiyet döneminde geçirdiği değişiklikler üzerinden toplumsal karşıtlık ele alındı. Muhalif toplumsal grupların basındaki faaliyetleri incelendi. Toplumsal çatışmayı doğuran sebeplerin neler olduğunu ve hangi mekanlarda çatışma ihtimalinin yükseldiği ele alındı. Birçok toplumsal grubun süreç içerisinde farklı sebeplerle karşıt hale geldiği ve bunun çoğu grupta meşrutiyet karşıtlığı olarak ortaya çıkmadığı anlaşıldı. Türkiye siyasal ve toplumsal hayatı üzerinde uzun soluklu etkileri olan dönemin olaylarının, ilericilik-gericilik ikileminin düğüm noktası olduğu tespit edildi. Bugüne miras kalan birçok kavramın ve toplumsal gruplar arası karşıtlığın kökenleri, modern siyasal ortamda oluşan karşıtlık üzerinden anlamaya çalışıldı. Nitel çalışma yöntemi kullanarak hazırladığımız çalışmamızda arşiv kaynakları ve dönemin gazetelerinden faydalanıldı.