Güncel Mitler: Mitik Düşünce ve Sosyal Medya - Sembolik Formlar Felsefesi Açısından Bir İnceleme -

Abstract

Bu çalışma, günümüzün önemli olgularından biri olan sosyal medya üzerine odaklanır. Literatürdeki sosyal medya üzerine gerçekleştirilen çok sayıda araştırma, genellikle bu olgunun kullanım biçimleri ve araçsallaştırılması üzerine yoğunlaşmış olup, sosyal medyanın ontolojik ve kavramsal temellerine yeterince eğilmez, kavramsallaştırmaya önemli katkı sağlayacak felsefi görünge göz ardı edilir. Bu bağlamda çalışmamız, Ernst Cassirer’in ‘mitik düşünce’ olarak adlandırdığı dünya kavrayışının, Sembolik Biçimler (formlar) Felsefesi ile uyumlu olarak, sosyal medyada etkisi olduğunu göstermeyi ve sosyal medyanın kavramsallaştırılmasına felsefi bir katkı sunmayı amaçlar. Cassirer, insanın dünyayı doğrudan bir gerçeklik ile kavrayamadığını, insan yaşantısının mit, din, dil, sanat gibi değişik sembolik biçimlerin iplikleriyle dokunduğunu ileri sürer. İnsan, bu sembolik biçimlerin dokuduğu prizmadan geçen ışık olmadan dünyayı görüp bilemez, anlamlandıramaz. İnsanın bilişsel süreçleri de diyalektik olarak şekillenirken, bu süreçte mitik bilinç kurucu halkayı oluşturur. 20. yüzyıl sonunda Yeni Medya, kullanıcıları artık tek taraflı ileti almayı bekleyen edilgin bireyler olmaktan çıkarmış, kullanıcının kendisini, kendi tarzıyla sunduğunu düşündüğü özneler haline getirmiştir. Bu ortamın en önemli parçalarından olan ve tanımı, yapılan çalışmalara göre değişkenlik gösteren sosyal medya için tezimizde, öznelerin karşılıklı olarak anlık ya da çevrimdışı bir düzende, internet temelli bir ortam aracılığıyla, ortamın tümüyle etkileşimde ve paylaşımda bulunarak oluşturdukları benliklerini sunabildikleri sanal dünya’ olarak bir tanım yapılmıştır. Günümüz insan bilişsel etkinliğinde ve dünyayı kavramasında hala etkinliğini sürdüren mitik düşünce, güncel mitler üretir ve Cassirer’in de belirttiği gibi düzenleyebilmek ve denetleyebilmek için insanları değiştirme görevini de üstlenir. Çalışmamız, sanal dünyada boy gösteren sosyal medya kullanıcıların algılarının, mitik düşünce olarak adlandırdığımız düşünce yapısının güdüleyici etkisi altında şekillendiğini öne sürer ve sosyal medyanın güncel mitlerinden biri olduğunu, kullanıcı deneyimlerine dayanarak ortaya koymayı hedefler. Sosyal medya, günümüz öznelerinin iletişim ve etkileşiminde önemli bir yer tutarken, dijitalleşen kapitalizmin sadık tüketiciler üretebileceği verimli bir alan olarak da karşımıza çıkar. Bu olgu, tekno-algoritmaların yardımıyla mitik düşünce biçimine uygun tasarımlar üreterek kullanıcıların çevrim içi zamanlarını ve dijital ortamla etkileşimlerini artırır. Bu bağlamda sosyal medya, kullanıcıyı kimliğini ve tercihlerini daha yoğun bir şekilde ifşa etmeye zorlayarak, kullanıcıları daha fazla kişiselleştirilmiş reklamla karşı karşıya bırakır ve öznenin dijital kapitalizmin gereksinim duyduğu tüketici nesnelerine dönüştürülmesine katkı sağlayan bir mit olarak karşımıza çıkar. Çalışmamız, sürekli evrim geçiren kapitalizmin, sosyal medyayı ve içeriğindeki mitik düşünceyi kullanmada kendi hedefleri açısından, dijital çağda ne derece başarılı olduğu ve insanın bu ortam ile değişebilirliği sorularını da gündeme getirmeye çalışır.This study focuses on Social Media which is a contemporary phenomenon. A substantial body of research in the literature on social media often concentrates on its usage patterns and instrumentalization but fail to sufficiently address its ontological and conceptual foundations, overlooking the philosophical perspective that could contribute significantly to conceptualization. In this context, our study aims to offer a philosophical contribution to the conceptualization of social media by arguing that the worldview which Cassirer refers to as ‘mythic thought’, in alignment with the Philosophy of Symbolic Forms, plays a role in shaping social media. Cassirer asserts that human beings cannot perceive the world as a direct reality; rather, human experience is woven from various symbolic forms such as myth, religion, language, and art. Without the prism formed by these symbolic structures, individuals cannot see, comprehend, or make sense of the world. Moreover, human cognitive processes take shape through a dialectic process in which mythic consciousness constitutes the foundational link. By the end of the 20th century, New Media had transformed users from passive individuals who merely received one-way communication into subjects as like who presented themselves in their own style. One of the most significant components of this environment, social media, varies in definition across different studies. However, in this thesis, social media is defined as a virtual world in which subjects, through an internetbased platform, engage in reciprocal interactions either in real-time or asynchronously, fully participating in and sharing within the environment to construct and present their identities. Mythic thought, which continues to influence human cognition and world perception today, generates contemporary myths and as Cassirer highlights, it also assumes the function of transforming individuals to organize and control them. Our study proposes that the perceptions of social media users in the virtual world are shaped under the motivational influence of the thought structure we call mythic thought and aims to demonstrate, based on user experiences, that social media can be one of the contemporary myth of our time. While social media holds a significant place in communication and interaction among today's subjects, it also emerges as a fertile ground for producing loyal consumers for digital capitalism. This phenomenon increases users' online engagement and interaction with the digital environment by producing designs aligned with mythic thought through techno-algorithms. In this context, social media forces users to expose their identities and preferences more intensively, while confronting them with an increased number of personalized advertisements. Thus, it emerges as a myth contributing to the transformation of individuals into consumer objects required by digital capitalism. Our study also seeks to address questions about how successful ever-evolving capitalism is in utilizing social media and the mythic thought embedded within it for its goals in the digital age and the extent to which humans can be transformed in this environment.