İlginç bir kadı sicili: 1768-1774 Osmanlı-rus harbi’ne dair kayıtlar

Abstract

Kadı sicilleri, Osmanlı sosyal tarih çalışmalarının mühim kaynakları arasında yer almaktadır. Ancak, bu makalenin konusunu teşkil eden İstanbul Kısmet-i Askeriye Mahkemesi?nin 316 numaralı sicili diğerlerinden tamamen farklı bir muhtevaya sahiptir. Bu sicil, 1768 yılında başlayan Osmanlı-Rus harbinin ilk yılına dair muhtelif kayıtların derlenmesiyle oluşmuştur. Osmanlı ve Rus taraflarının savaş hakkındaki beyannâmeleri, diğer devletlerle diplomatik yazışmaları, Yedikule?de hapsedilmiş Rus elçisinin takrirleri, Osmanlının Rus ordusu hakkında haber kaynakları, Leh müttefikleriyle Osmanlı idarecilerinin münasebetleri, geçmiş döneme ait bazı ahidnâmeler ve savaşla ilgili diğer hususlardaki belgeler, 86 varak uzunluğundaki sicilin içeriğini teşkil etmektedir. Araştırmada sicil hakkında genel bilgilerle birlikte tarafımızca hazırlanan fihriste yer verilerek seçilmiş bazı önemli kayıtlar neşredilmiştir.