ALACAĞIN TAHSİLİ AMACIYLA YAĞMA SUÇUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ VE BU SUÇ İLE KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA SUÇU ARASINDAKİ FİKRİ İÇTİMA İLİŞKİSİ

Abstract

Kişinin, hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil amacıyla borçluya cebir ve tehdit uygulaması halinde, TCK’nın 150’nci maddenin 1’inci fıkrasında düzenlenen “alacağın tahsili amacıyla yağma suçu” oluşur. Bu suçun hukuki niteliği konusunda doktrinde çeşitli görüşler mevcuttur. Uygulamada da bu fiilin esas itibariyle maddede yapılan atıf sebebiyle yağma değil, kasten yaralama ve tehdit suçlarını oluşturacağı yönünde kararlara rastlamak mümkündür. Mütemadi suçun, ani suçun işlenmesinde araç teşkil ettiği durumlarda, Türk hukukunda fiil ayniyeti kabul edilmemekte ve her iki suçtan ayrı ayrı ceza verilmektedir. Alacağın tahsili amacıyla yağma suçundaki cebir ve tehdidin, kısa süreli de olsa mağdurun hareket etme hürriyetini sınırlandırması halinde, kişiyi hürriyetinden yoksun kılmanın nitelikli hali (m. 109/2) ile alacağın tahsili amacıyla yağma suçlarının icra hareketleri arasında bir örtüşme meydana gelir. Böyle durumlarda fikri içtima hükümlerinin tatbikinin gerekip gerekmediği çalışmamızda incelenecektir. Uygulamada alacağın tahsili amacıyla yağma suçu işlenirken kişi hürriyetinden de mahrum kaldığında ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da ceza verilmektedir. Düşüncemize göre böyle durumlarda kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun nitelikli halini teşkil eden “fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit kullanılması” (m. 109/2) hükmünden ayrıca ceza verilmesi, çifte cezalandırma yasağına aykırılık teşkil eder. Buna ek olarak failin alacağını tahsil edememesi ihtimali de dikkate alındığında, teşebbüs aşamasında kalmış yağma suçuna nazaran haksızlık içeriği daha az olan fiilden, daha fazla cezaya hükmedilmesi gündeme gelmektedir. Makalemizde, alacağın tahsili amacıyla yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun zaman ve mekân bakımından yakınlık içerisinde işlendiği olaylarda nasıl bir yol izlenmesi gerektiği, fiil tekliği teorileri ve alacağın tahsili amacıyla yağma suçunun hukuki niteliği kapsamında ele alınacaktır.