Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk Şiirinde Bahçe Metaforu: Şiirin Bahçesi / Bahçenin Şiiri

Abstract

Sosyal bir canlı varlık olarak insan, yaşadığı çevre ile doğrudan ilişki ve etkileşim içindedir. Yaşamak için ihtiyaç duyduğu hemen her şeyi doğadan elde eden ve aynı zamanda çevresini şekillendiren insan için doğa, sonsuz bir ilham kaynağıdır. İşte bu sebeple edebî anlatıların oluşturulmasında da doğanın ve doğal unsurların büyük bir etkisi vardır. Türk şiiri için de tabiat, edebî sanatlara kaynaklık eden, mekânsal özellikleri betimlerken ön plana çıkan zengin bir metafor dünyası niteliğindedir. Yaşadığı çevreyi tarım ve inşa yoluyla biçimlendiren, medenileştiren insanın tabiatın dönüşümündeki en belirgin göstergesi bahçelerdir. Dolayısıyla bahçe çevresinde gelişen metaforlar da Türk şiirinde geniş bir yer tutar. Bedirhan Ünlü, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türk Şiirinde Bahçe Metaforu Şiirin Bahçesi/ Bahçenin Şiiri adlı kitabında kitabın başlığının da işaret ettiği üzere Türk şiirinde bahçe metaforunun rolü üzerinde durur. Bu yazıda Ünlü’nün sözü geçen kitabı üzerinde durularak eserin içeriğinden ve Türk edebiyatı üzerine yapılan araştırmalara katkısından bahsedilecektir.

As a social living being, humans are in direct relationship and interaction with the environment in which they live. Nature is an endless source of inspiration for humans, who obtain almost everything they need to live from nature and also shape their environment. For this reason, nature and natural elements have a great influence on the creation of literary narratives. For Turkish poetry, nature is a rich metaphorical world that provides a source for literary arts and comes to the fore when describing spatial features. Gardens are the most obvious indicators of the transformation of nature by humans who shape and civilize their living environment through agriculture and construction. Therefore, metaphors that develop around gardens also have a large place in Turkis poetry. In his book The Garden Metaphor in Turkish Poetry from the Tanzimat to the Republic The Garden of Poetry/ The Poetry of the Garden, Bedirhan Ünlü, as the title of the book indicates, focuses on the role of the garden metaphor in Turkish poetry. This article will focus on Ünlü’s aforemantioned book and discuss the content of the work and its contribution to research on Turkish literature.