Bankacılık Sektörü Sürdürülebilirlik Performans Değerlendirme Modeli: Homojen Olmayan Veri Seti ile Sezgisel Bulanık Çok Kriterli Yaklaşım

Abstract

Bu çalışma, bankacılık sektöründe sürdürülebilirlik performansını değerlendirmek için kapsamlı ve çok boyutlu bir çerçeve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, sosyal, inovasyon, yönetişim, çevresel, ekonomik ve finansal kriterler olmak üzere altı boyutu birleştiren Bankacılık Sektörü Sürdürülebilirlik Modeli (BSSM) önerilmektedir. Bu boyutların göreli önemini belirlemek için Aralık Değerli Sezgisel Bulanık Best Worst Metodu (IVIF-BWM) kullanmaktadır. Ardından, bankalar heterojen verilere dayalı karşılaştırmaya olanak tanıyan Sezgisel Bulanık Ağırlıklı Korelasyon Katsayısı (IF-WCC) yöntemi kullanılarak sıralanmaktadır. Sonuçlar, uzman grupları arasında önceliklerde farklılıklar olduğunu göstermektedir; bazıları çevresel kaygıları vurgularken diğerleri ekonomik faktörleri önceliklendirmektedir ve bu da çerçevenin farklı paydaş bakış açılarını yakalama yeteneğini göstermektedir. Duyarlılık analizleri, önerilen yaklaşımın istikrarını ve güvenilirliğini doğrulamaktadır. Özetle çalışma, bankacılık sektöründe sürdürülebilirliği değerlendirmek için yeni ve pratik bir araç sağlamaktadır. Çerçevenin karar vericileri, finans kuruluşlarını ve araştırmacıları sürdürülebilir bankacılığa teşvik etmede ve sektörde şeffaflık ve hesap verebilirliği artırmada etkili olacağına inanılmaktadır.This study aims to develop a comprehensive and multidimensional framework to assess sustainability performance in the banking sector. We propose the Banking Sector Sustainability Model (BSSM), which integrates six dimensions: social, innovation, governance, environmental, economic, and financial criteria. To determine the relative importance of these dimensions, the study employs the Interval-Valued Intuitionistic Fuzzy Best-Worst Method (IVIF-BWM). Then, banks are ranked using the Intuitionistic Fuzzy Weighted Correlation Coefficient (IF-WCC) method, allowing for comparison based on diverse and heterogeneous data. The results reveal that expert groups have different priorities, with some highlighting environmental concerns and others prioritizing economic factors, indicating the framework's potential to capture diverse stakeholder perspectives. Sensitivity analyses confirm the stability and reliability of the proposed approach. Overall, the study proposes novel and practical tool for evaluating sustainability in the banking sector. The framework can support decision-makers, financial institutions, and researchers in promoting sustainable banking and enhancing transparency and accountability in the sector.