Diplomadan Büroya: Avukatların Eğitim Güzergahları

Abstract

Türkiye’de eğitim ve meslek dünyaları büyüme ve tabakalaşma dinamiklerine aynı anda sahne olmaktadır. Bu bağlamda eğitim sisteminin, sosyal kökenden gelen avantaj veya dezavantajları çalışma hayatındaki konumlara ve kariyer örüntülerine tercüme ederek toplumsal eşitsizlikleri yeniden ürettiği yönünde tartışmalar mevcuttur. Bu makale Türkiye’de farklı lise ve üniversite güzergahlarıyla meslek piyasaları arasındaki ilişkiye avukatlık mesleği özelinde odaklanır. Araştırma sorusu, lise ve üniversite türleri arasında süregiden prestij farklılaşmasının, avukatlıkta son yirmi yılda yükselen şirket hukuku elitleri tabakasında nasıl tezahür ettiğidir. Bu soruyu cevaplamak için, şirket hukuku eliti tanımına uyan 585 Türk avukatın lise, üniversite, mesleki deneyim, cinsiyet, işteki konum ve işyeri büyüklüğü bilgileri açık kaynaklardan derlenmiş ve özgün bir veriseti oluşturulmuştur. Yapılan nicel analizler, üst tabaka avukatların lise geçmişlerinin mesleğin genelinden ayrıştığını; ayrıca kendi içinde akademik başarı ile ekonomik sermaye yatırımı şeklinde iki hat içerdiğini göstermiştir. Bununla birlikte avukatların mezun oldukları üniversite türlerinin de liseden gelen prestiji pekiştirdiği tespit edilmiştir. Son olarak, avukatların lise-üniversite güzergahlarının, meslekte son yirmi senede etkili olan kadınlaşma ve gençleşme dinamiklerinin etkisi altında çeşitlendiği; hukuk bürolarında yönetici konumlarda bulunma ihtimalinin halen bu iki değişkene göre farklılık arz ettiği keşfedilmiştir.