Terekenin Tamamının veya Tereke Mallarının Bazılarının Üzerindeki Elbirliği Pay Sahipliğinin Paylı Hak Sahipliğine Dönüştürülmesi

Abstract

Mirasın paylaşılması kadar yoğun karşılaşılmasa da terekenin tamamının veya malvarlığı değerlerinin bazılarının paylı hak sahipliğine dönüştürülmesi yargı kararlarına sıklıkla konu olan bir miras ortaklığı sona erme sebebidir. Birlikte hak sahipliğinin dönüştürülmesine taraflar yapacakları bir sözleşme yoluyla karar verebilecekleri gibi -kaynak İsviçre Medenî Kanunu’ndan farklı olarak- dava yoluyla da bu sona ermeyi sağlayabilirler. Bu çalışmanın konusu, esasen hem mirasçıların yapacakları bir sözleşme yoluyla hem de TMK m. 644 uyarınca mirasçılardan birinin bu yönde açacağı dava yoluyla terekenin tamamını veya bir kısmını paylı hak sahipliğine dönüştürülmesidir. Elbirliği ortaklığının sona ermesine ilişkin genel ilkelerin açıklanmasından sonra ilk olarak paylı hak sahipliğine dönüştürme sözleşmesi ele alınacaktır. Bu hukuki işlemin şekli ve içeriği, hem kuramsal hem de uygulama bakımından oldukça önem taşımaktadır. Özellikle paylı hak sahipliğine dönüştürmenin mirasın paylaşılması ile özdeş olup olmadığı bağlamında geçerlilik şekline tabi olup olmadığı ve sözleşme serbestisi uyarınca hangi paylı hak sahipliğine dönüştürme kurgularının ortaya çıkabileceğinin incelendiği bu bölümden sonra TMK m. 644 uyarınca terekenin tamamının veya bir kısmının dava yoluyla paylı hak sahipliğine dönüştürülmesi ele alınacaktır. Bu davanın şartları ile kararın içeriği ve etkisine yönelik yüksek mahkeme kararlarının detaylı şekilde incelendiği bu bölümde miras ortaklığının diğer sona erme sebebi mirasın paylaşılması ile de yer yer bağlantı kurulacaktır. Son olarak da Kadastro Kanunu’nun Ek 3. maddesi uyarınca idari işlem yoluyla terekedeki taşınmazlar üzerindeki elbirliği hak sahipliğinin paylı hak sahipliğine dönüştürülmesi, hükmün isabeti de tartışılarak, değerlendirilecektir.

Although it is not as common as the partition of the inheritance, the conversion of the entire estate or some of the assets into co-ownership is a reason for the termination of the inheritance partnership that is frequently subject to judicial decisions. The parties may decide on the conversion of co-ownership through an agreement, or, unlike the Swiss Civil Code, they may also bring about this termination through litigation. The subject of this study is essentially the conversion of the whole or part of the estate into co-ownership both through an agreement to be concluded by the heirs and through a lawsuit filed by one of the heirs pursuant to TCC art.644. After the explanation of the general principles regarding the termination of the community, firstly, the conversion agreement will be discussed. The form and content of this legal transaction is of great importance both theoretically and in practice. After this section, which analyses whether the conversion to shared ownership is identical to the division of the inheritance, whether it is subject to the form of validity, and which fictions of conversion into co-ownership may arise in accordance with the freedom of contract, the conversion of the whole or part of the inheritance into co-ownership through litigation pursuant to TCC art.644 will be discussed. In this section, the conditions of this lawsuit and the high court decisions on the content and effect of the decision are examined in detail.