SAĞLIK SOSYOLOJİSİ AÇISINDAN HİTİTLER’DE SAĞLIK İLİŞKİLERİ

Abstract

Modern tıbbın bugünkü seviyeye ulaşmasında insanlığın elde ettiği tarihsel birikime, elbette ki tüm uygarlıklar gibi Hititler de katkı sağlamış, Mısır ve Mezopotamya kültürlerini Anadolu’ya taşımasıyla da kültürler arası bir köprü vazifesi görmüştür. Sağlık ilişkileri toplumların bulundukları coğrafya, ekonomik ilişkiler ve kültürel birikimlerden etkilenerek yapısallaşmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Hititler’in ekonomisinin tarım ve hayvancılığa dayanmakla birlikte, savaş ganimetlerinin de ekonomisinde önemli bir yer tuttuğu görülmektedir. Ayrıca din ve inanç dünyasının sağlık ilişkileri üzerindeki etkisinin ne olduğu ve bu etkinin nasıl yapılar ürettiği de önem kazanmaktadır. Birçok çivi yazılı tablet Hitit tarihi ve kültürü hakkında bize bilgi vermektedir. Bu tabletler Hititler’in başkenti Hattuşaş’ta (Boğazköy) ele geçmiştir. Tabletler dinsel ve büyü ile ilgili tedavileri içeren metinlerin yanı sıra yalnızca bilimsel tedavileri içeren tıpla ilgili metinler de önemli bir yer tutmaktadır. Hititler’de çeşitli hastalıklar için uygulanan tedavi yöntemlerinin ve sağlık ilişkilerinin temelde iki temel izlek üzerinden yapılandığını söylemek mümkündür: droglar kullanılarak yapılan tedavi; dinsel ve büyü-majik ritüellerle yapılan tedavi. Toplumsal rol ve statü açsından hekim; kâhinler, hancılar ve fırıncılar ile aynı sınıfa alınmıştır. Aslında bu sınıflandırma hiç de tuhaf değildir ve bu da bize hekimin sadece sarayda görevli bir devlet memuru değil aynı zamanda saray dışındaki hekimlik hizmeti nedeniyle elde ettiği gelirle yaşayan bir kişi olduğunu da göstermektedir.