Fonksiyonel Dispepsisi Olan Hastaların Duyguları Yönetme Becerileri ve Duygusal Yeme Davranışının Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışma, fonksiyonel dispepsisi olan hastaların duyguları yönetme becerileri ve duygusal yeme davranışının belirlenmesi amaçlamaktadır. Araştırma, bir eğitim araştırma hastanesinin gastroenteroloji polikliniğine başvuran ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 18-40 ve üzeri yaş arası fonksiyonel dispepsisi olan hastalardan oluşan, 195 kişilik bir örneklem üzerinden değerlendirilmiştir. Veri toplama araçları olarak, Duyguları Yönetme Becerileri Ölçeği (DYB) ve Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği (TDY) kullanıldı. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 25 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Duyguları Yönetme Becerileri Ölçeği (DYB) ve Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği (TDY)’ne yönelik tanımlayıcı istatistikler hesaplanmıştır. Duyguları Yönetme Becerileri ve Kategorik Bağımsız değişkenlerin Duygusal Yeme düzeyini yordayıp yordamadığını belirlemek için hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. BKİ’ye bakıldığında “obez” bireylerin duygusal yeme puanları “fazla kilolu” olanlara göre anlamlı derecede yüksektir (β = 12.874, p = .019). Buna karşılık “zayıf” bireyler, fazla kilolu bireylere göre anlamlı biçimde daha düşük duygusal yeme puanına sahiptir (β = −22.869, p = .041). Bu durum, BKİ’nin yeme davranışlarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Son olarak, duyguları yönetme becerileri içerisinden sadece “öfkeyi yönetme” değişkeni duygusal yeme puanını anlamlı şekilde negatif yönde yordamaktadır (β = −1.766, p = .027). Bu bulgu, öfke yönetimi becerisi yüksek olan bireylerin duygusal yeme davranışına daha az başvurduğunu göstermektedir. Nihai Model genelinde kadın cinsiyet, obezite, düşük yaş grubu ve düşük öfke yönetimi becerileri, duygusal yeme davranışının önemli yordayıcıları olarak öne çıkmaktadır. Bu bulgular, duygusal yeme davranışlarının yalnızca fizyolojik değil; aynı zamanda psikososyal ve duygusal düzenleme süreçleriyle yakından ilişkili olduğunu göstermekte ve özellikle kadın bireylerde duygusal yeme riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

This study aims to determine the emotional regulation skills and emotional eating behaviors of patients with functional dyspepsia. The research was conducted on a sample of 195 patients aged 18-40 and older with functional dyspepsia who applied to the gastroenterology outpatient clinic of a training research hospital and voluntarily agreed to participate in the study. The Emotion Regulation Skills Scale (ERSS) and the Turkish Emotional Eating Scale (TEES) were used as data collection tools. Data analysis was performed using IBM SPSS Statistics 25. Descriptive statistics for the Emotion Regulation Skills Scale (ERSS) and the Turkish Emotional Eating Scale (TEES) were calculated. Hierarchical regression analysis was conducted to determine whether Emotion Regulation Skills and categorical independent variables predicted the level of Emotional Eating. When looking at BMI, the emotional eating scores of "obese" individuals are significantly higher than those of "overweight" individuals (β = 12.874, p = .019). Conversely, "underweight" individuals have significantly lower emotional eating scores compared to overweight individuals (β = −22.869, p = .041). This situation indicates that BMI is closely related to eating behaviors. Finally, among the emotional regulation skills, only the "anger management" variable significantly negatively predicts the emotional eating score (β = −1.766, p = .027). This finding indicates that individuals with high anger management skills resort to emotional eating behavior less frequently. In the overall model, female gender, obesity, lower age group, and low anger management skills emerge as significant predictors of emotional eating behavior. These findings show that emotional eating behaviors are closely related not only to physiological factors but also to psychosocial and emotional regulation processes, revealing that the risk of emotional eating is particularly higher in female individuals.