İklim Değişikliğinin Anlık Yüksek Akımlara Etkisi

Abstract

İklim değişikliği meteoroloji ve hidroloji değişkenlerini ciddi anlamda etkileyen önemli bir etkendir. Öyle ki, birçok yağış-akış zaman dizisinde azalan (negatif) veya artan (pozitif) eğilimler (trendler) meydana gelmiştir. Bu çalışmada iklim değişikliğinin baskısı altında anlık yüksek akımların eğilim ve sıklık hesabı (analizi) yapılmıştır. İlk olarak, bilindik eğilim yöntemleri olan Mann-Kendall (MK), Spearman’s rho (SR) ve doğrusal regresyon yaklaşımı yerine önerilmiş olan Şen’in 1:1 Doğru (45o) yöntemi ile eğilimler belirlendi ve görselleştirildi. İkinci olarak da veriler 2-yıl, 5-yıl, 10-yıl, 20-yıl, 50-yıl, 100-yıl, 200-yıl ve 500-yıl dikkate alınarak sıklık hesabına tabi tutulmuştur ve böylece bu eğilimler sayısallaştırılmıştır. Elde edilen şekiller (grafikler) sayesinde görsel olarak anlık yüksek akımların azalan veya artan eğilimleri tespit edilmiştir. Bu çalışmada n-yıl sıklığa sahip debi değerleri iki parametreli Gamma ihtimal yoğunluk fonksiyonu kullanılarak bulunmuştur. Son olarak, Meriç-Ergene Havzasında ana kol olan Ergene Nehri üzerindeki noktada yapılan ölçümler kullanılarak uygulama yapılmıştır.