Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Sağlık Türkçesi: Sağlık Bilimlerinde Eşdizimlilik

Abstract

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özel amaçlı Türkçeye ve bu alanın bir alt dalı olan Sağlık hizmetlerine yönelik araştırma ve çalışmalara büyük ölçüde gereksinim duyulduğu gözlemlenmiştir. Söz varlığı çalışmaları kapsamında eşdizimli yapıların tespit edilmesi ve bu çalışmaların dil öğrenme süreçlerine yönelik hazırlanması, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ve dolayısıyla özel amaçlı Türkçe öğretiminde önem taşımaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, özel amaçlı yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanlarından biri olarak sağlık bilimleri alanında dil öğretim süreçlerine hizmet edecek eşdizimli yapıları sunan söz varlığı listesi oluşturmak amaçlanmıştır. Nitel araştırma ile desenlenen bu çalışmada, sağlık bilimleri alanının genel kapsamını yansıtacak tematik 17 alt alan belirlenmiş ve her bir alt alandan alanında kabul görmüş uzmanlar tarafından hazırlanan ders kitapları incelenmiştir. Belirlenen kitaplar AntConc programına yüklenmiş, eşdizimlilikler anlam ve sıklık temelli yaklaşımla incelenerek elde edilmiştir. Ek olarak, eşdizimliliklerin birim sayısının üst sınırı beş olarak belirlenmiştir. Elde edilen eşdizimlilikler içerik analizine tabi tutulmuş, terimleşmiş olanlar ve genel kavram alanına hitap edenler olarak iki başlık altında ele alınmış ve belirlenen sağlık alanları ölçüt alınarak, tematik bir yaklaşımla listelenmiştir. Çalışmanın sonucunda 9186 terimleşmiş ve 3121 genel kavram alanı birlikteliği olmak üzere toplamda 12307 eşdizimlilik elde edilmiştir. İsimlerin birlikteliği ile oluşmuş eşdizimliliklerin fiillerin birlikteliği ile oluşmuş eşdizimliliklerden fazla oluşu araştırmanın diğer bir sonucudur. Sonuçlardan hareketle Türkçede eşdizimlilik üzerine çeşitli boyutlara odaklanılarak daha fazla çalışma yapılması gerektiği önerilmiştir. Bu çalışmanın; sağlık bilimleri alanında dil öğretim süreçlerinde, ilgili alanda öğrenim gören uluslararası öğrencilerin dil öğrenme süreçlerini destekleyecek materyaller hazırlanmasında, dil öğretim programları hazırlanmasında, öğrenici sözlükleri yahut sözcük listeleri oluşturulmasında alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.