Uluslararası Fason İmalat Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk

Abstract

Çalışmamızda, fason imalat sözleşmesinin Türk Borçlar Hukuku çerçevesindeki tanımı, şekli ve hukuki niteliği ayrıntılı şekilde incelemeye konu edilmiştir. İş sahibi ve yüklenicinden müteşekkil tarafların hak ve yükümlülükleri analiz konusu yapılmıştır. İfa, ifa imkansızlığı, tarafların karşılıklı mutabakatı gibi genel sona erme sebeplerini ve temerrüt, sözleşmeye aykırı ve/veya kusurlu ifa, ücretin makul sınırların çok dışında aşılması, tazminat ödemek, ifa güçsüzlüğü gibi tek taraflı sona erme sebepleri kapsamlı bir biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca, fason imalat sözleşmesinin yabancılık unsuru ihtiva etmesi hâlinde maddi milletlerarası özel hukuk kuralları kapsamında Milletlerarası Satım Sözleşmeleri Hakkında Birleşmiş Milletler Anlaşması’nın (CISG) 3. maddesinin 1. fıkrası kapsamında iş sahibinin malzemenin esaslı bölümünü temin edip etmediği incelenerek uygulama alanı değerlendirilmiştir. Fason imalat sözleşmelerine CISG’ın doğrudan uygulanacağının(opt-in) kararlaştırılabileceği ve CISG’ın uygulanmayacağının(opt-out) kararlaştırılabileceği ayrıntılı olarak incelenmiştir. Kanunlar ihtilafı kuralları kapsamında subjektif metoda göre açık, örtülü, şartlı, kısmi, olumsuz, farazi ve kademeli hukuk seçiminin uygulanacak hukuka etkisi ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Kanunlar ihtilafı kuralları kapsamında objektif metoda göre fason imalat sözleşmelerinde karakteristik edim borçlusu ve işyeri terimi ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Uygulanacak yabancı hukuka ilişkin sınırlamalar kamu düzeni ve doğrudan uygulanan kurallar yargıtay uygulaması ve mevzuat kapsamında detaylı şekilde incelenmiştir. Fason imalat sözleşmesinin tarafları bakımından doğurduğu sonuçlar ve uygulanacak hukukun tespiti konusunda kapsamlı bir değerlendirme sunulmuştur.In our study, the definition, form, and legal nature of the subcontract manufacturing contract under the framework of Turkish Code of Obligations have been examined in detail. The rights and obligations of the parties—comprising the principal and the contractor—have been analyzed. General grounds for termination, such as performance, impossibility of performance, and mutual agreement of the parties, as well as unilateral termination grounds such as default, defective and/or non-conforming performance, excessive deviation from reasonable remuneration, compensation liability, and hardship, have been comprehensively evaluated. Furthermore, in cases where the subcontract manufacturing contract involves a foreign element, the applicability of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (CISG) has been assessed within the scope of substantive private international law rules, specifically considering Article 3(1) of the CISG and whether the principal supplies a substantial part of the materials. The possibility of explicitly opting in or opting out of the CISG regime in relation to such agreements has also been examined in detail. Within the framework of conflict-of-law rules, the effects of the subjective method on the determination of applicable law—such as express, implied, conditional, partial, negative, hypothetical, and tiered choice of law—have been thoroughly analyzed. In accordance with the objective method, the notions of “characteristic performance” and “habitual residence” in subcontract manufacturing contracts have been examined in depth. Finally, limitations concerning the application of foreign law, particularly with respect to public policy (ordre public) and overriding mandatory provisions, have been discussed in detail through the lens of Turkish Supreme Court case law and legislation. A comprehensive evaluation has been presented regarding the legal consequences of contract manufacturing agreements on the parties and the determination of the applicable law.