Yenişehirli Mustafa Efendi ve Dîvân-ı Abdâl (İnceleme-Metin)

Abstract

Bu çalışma, mutasavvıf şair Yenişehirli El-Hâc Mustafa Efendi'nin hayatını, edebi kişiliğini ve bilinen tek eseri olan Türkçe Dîvân'ını konu etmektedir. Çalışma, Dîvân-ı Abdâl'daki şekil ve muhteva hususiyetleri üzerinde birtakım incelemelerde bulunmak suretiyle Yenişehirli Mustafa Efendi ile eserini ilim dünyasına tanıtmayı ve literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Mustafa Efendi hakkında elde yeterli bilgi bulunmasa da Dîvân'ından ve araştırma neticesinde elde edilen bazı bilgilerden, onun, 19. yüzyıl sonları ile 20. yüzyıl başlarında yaşadığı düşünülmektedir. Dîvân'ındaki şiirlerden Ahmed Ziyaüddin Gümüşhanevî'nin talebelerinden olduğu anlaşılan Mustafa Efendi, Nakşibendiye'nin Hâlidiye koluna mensup bir zattır. Dîvân-ı Abdâl'ın ulaşabildiğimiz tek nüshası matbudur. Eserin aynı matbu nüsha kullanılarak çoğaltılmış kopyaları muhtelif kütüphanelerde mevcuttur. Çalışmamızda, İ.B.B. Atatürk Kitaplığı'nda 811.24 MUS 1325 R/1909 yer numarası ile kayıtlı nüsha esas alınmıştır.

This study discuss the life and literary personality of the mystic poet Yenişehirli El-Hâc Mustafa Efendi and his only known work, the Turkish divan. The study aims to introduce Yenişehirli Mustafa Efendi and his work to the world of science and contribute to the literature by making some examinations on the form and content characteristics of Dîvân-ı Abdâl. Mustafa Efendi, who is understood from the poems in his Divan to be a student of Ahmed Ziyaüddin Gümüşhanevî, is a member of the Khalidiyya branch of the Nakşibendiye. The only copy of Dîvân-ı Abdâl that we can reach is a printed copy. Various copies obtained from the same printed copy are available in various libraries. The copy that forms the basis of this study is the printed copy registered in the İBB Atatürk Library with the place number 811.24 MUS 1325 R/1909.