Genç Yetişkinlerde Ortoreksiya, Besin Neofobisi, Sağlıklı Beslenme Tutumu, Beslenme Bilgisi ve Fiziksel Aktivite Düzeyi İlişkisinin İncelenmesine Yönelik Kesitsel Bir Çalışma

Abstract

Amaç: Sağlıklı beslenme konusunda takıntılı olma olarak tanımlanan ortoreksiya ve yeni besinlere karşı isteksizlik olan besin neofobisi pek çok bireyi etkilemektedir. Her iki durum da ileri aşamalarda sağlıklı beslenmeden uzaklaşmaya neden olabilmektedir. Bu çalışmada, genç yetişkinlerde ortoreksiya ve besin neofobisi durumunun değerlendirilmesi ile bu davranışların sağlıklı beslenme tutumu, beslenme bilgisi ve fiziksel aktivite ile ilişkisin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada yaşları 18-26 arasında olan 120 yetişkin bireye demografik bilgilere ilişkin 9 soru, ortoreksiya ölçeği, yeni besin korkusu (neofobi) ölçeği, sağlıklı beslenme tutum ölçeği, beslenme bilgi ölçeği ve uluslararası fiziksel aktivite anketi-kısa form içeren bir anket formu uygulanmıştır. Bireylerin boy uzunlukları ve vücut ağırlıklarından yararlanarak beden kütle indeksi değerleri hesaplanmıştır. Veriler, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemlerde T testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon ve Spearman korelasyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların % 50,0’sinde (n=60) ortoreksiya, % 35,8’inde (n=43) besin neofobisi davranışı olduğu saptanmıştır. Sağlıklı beslenme tutumu yüksek olan bireylerin % 55,6’sında (n=40), beslenme bilgi düzeyi düşük olan bireylerin % 57,1’inde (n=20) ve yüksek düzeyde fiziksel aktivite yapan bireylerin % 50,0’sinde (n=2) ortoreksiya davranışı olduğu belirlenmiştir. Besin neofobisi olan bireylerin beslenme bilgi ölçeği puan ortalamasının 94,7±23,2, olmayanların puan ortalamasının 98,7±17,8 olduğu tespit edilmiştir (p0,05). Sonuç: Sonuç olarak ortoreksiyanın genç yetişkinler arasında yaygın olduğu, sağlıklı beslenme tutumu ve beslenme bilgisi ile ilişkili olmadığı tespit edilmiştir. Besin neofobisinin beslenme bilgisi artışı ile azalabileceği görülmüştür. Toplum sağlığının korunması için ortoreksiya ve besin neofobisi yönünden genç yetişkinlerin kontrol edilmesi ve bu davranışların azaltılmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir.