“Usul” Analyses in “Mecmua-ı Saz u Soz” by Ali Ufki

Abstract

This article is a compilation study in which the usuls (special rhythmic pattern) included in Ali Ufki’s work titled “Mecmua-i Saz ü Söz” in comparison with the usuls used today with reference particularly to Hakan Cevher’s translation-review and to Muammer Uludemir’s studies and Yalçın Tura’s study on “Kantemiroğlu Edvarı” (Kantermiroğlu Circles). The objective of this compilation is to contribute in the research on usuls which are observed to be rather of secondary importance compared to studies on makam and genre of Turkish makam music during the 17th and 18th centuries. Usuls referred in “Mecmua-i Saz ü Söz” are examined, alphabetized and schematized with beat views both in the Kantemiroğlu Edvarı and used today. Thus, it is determined that most of the usuls used today were written with note values used by Ali Ufki.

Bu makale; Ali Ufki’nin Mecmua-i Saz ü Söz eserinde yer alan usullerin, başta Hakan Cevher’in Çeviri yazım-İnceleme’si olmak üzere, Muammer Uludemir’in çalışmaları ve Yalçın Tura’nın Kantemiroğlu Edvarı çalışması kapsamında, günümüzde kullanılan usullerle karşılaştırmalı olarak sunulduğu bir derleme çalışmasıdır. Derlemenin amacı; 17. ve 18. yüzyıl Türk müziği makam ve tür çalışmalarına göre, nispeten ikinci planda kaldığı gözlemlenen usuller ile ilgili araştırmalara katkıda bulunmaktır. Mecmua-i Saz ü Söz’de adı geçen usuller incelenerek, alfabetik olarak sıralanmış ve hem aynı dönemde yazılmış Kantemiroğlu Edvarı’ndaki hem de bugün kullanılan vuruş gösterimleri ile şematize edilmiştir. Böylelikle, günümüzde kullanılan usullerin büyük çoğunluğunun, Ali Ufki’nin kullandığı birimlerle yazılmakta olduğu tespit edilmiştir.