TÜRK AİLESİNDE ÇOCUĞUN ANLAM VE DEĞERİ: TÜRKİYE AİLE YAPISI ARAŞTIRMASINDA EĞİLİMLER VE YÖNELİMLER

Abstract

Toplumun en temel kurumlarından biri olan aileyi anlayabilmek, çocuğa yüklenen anlam ve değerle yakından ilişkilidir. Ailede çocuğun rolü, çocuktan beklentiler, çocuğun yetiştirilmesinde dikkat edilen hususlar aile ve çocukluk sosyolojisi alanlarının önemli konularıdır. Çocuğa atfedilen değerden yola çıkılarak gerçekleştirilen bu çalışmada, çocuğun geleneksel anlamı ve çocuğun ailelerin iş ve sosyal hayatlarına bağlı olarak nasıl görüldüğü irdelenmiştir. Makalede 2021 yılında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından gerçekleştirilen Türkiye Aile Yapısı Araştırması’nın mikro verilerinden yeni bir veri seti hazırlanmıştır. Buna göre çocuğa yüklenen anlam ve değerin yaş, cinsiyet, eğitim ve anne-baba eğitimi gibi değişkenlere göre nasıl farklılaştığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çocuğa yüklenen geleneksel anlam ile çocuğun anne-babanın kariyeri ve sosyalleşmesi arasındaki ilişki Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın Türkiye’de Çocuğun Değeri Araştırması ile birlikte yorumlanarak değişim ve eğilimler açıklanmaya çalışılmıştır. Bulgulara göre yaşlı kuşakta genç kuşağa, eğitim seviyesi düşük olan anne-babalarda yüksek olanlara ve erkeklerde kadınlara göre çocuğun geleneksel değeri daha yüksek seviyededir. Her ne kadar bazı değişkenlere göre farklılaşma eğilimleri görülse de bulgulardan Türk toplumunda temel bir toplumsal kurum olarak aileye ve çocuğa karşılıklı olarak değer atfedildiği dikkat çekmektedir.