SULTAN SENCER’İN KÜRDİSTÂN EYALETİ KURDURMUŞ OLDUĞU İDDİASI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Büyük Selçuklular Devleti’nin son hükümdarı olan Sencer, 513/1119 tarihinde yeğeniMahmûd’u mağlup ederek tahtı ele geçirmişti. Ancak o, devletin mevcut başkenti Isfahân’agelmemiş, ülkenin batısında yeni bir idarî bölge teşkil ederek yeğeni Mahmûd’u buraya hükümdartayin etmişti. Böylece Irak Selçuklu Devleti kurulmuş oldu. Sencer ise Selçuklu ülkesinintamamının tek hükümdarı olarak Merv’i devletin yeni başkenti yaptı. Irak Selçuklu SultanıMahmûd, daha sonra başkentini Isfahân’dan Hemedân’a nakletmiş ve burası devletin yıkılmasınakadar başkent olarak kalmıştı. Herkesin bildiği bu olaydan farklı olarak bazı müsteşrikler, BüyükSelçuklu Sultanı Sencer’in Kürdistân eyaletini de kurdurmuş olduğunu iddia etmişlerdir. İddiayagöre Sencer, başkenti Bahâr olan bu eyaleti yeğeni Süleymanşâh’ın idaresine vermiştir. Bununlabirlikte iddiayı dile getirenler konuyla ilgili olarak herhangi bir kaynak göstermemişlerdir. Kaynakgösterilmemiş olması, konuyu tartışmalı bir hale getirmekte ve bazı sorulara neden olmaktadır.Dolayısıyla iddiada belirtilen tarih, şahıs ve yer isimleri, diğer bazı kaynaklarda nasıl yeralmaktadır? Süleymanşâh Ebûh olarak verilen kişi, gerçekte Süleymanşâh ile aynı kişi midir?Verilen tarih, olayların kronolojisine uygun mudur? Makalemizde, diğer kaynaklardaki bilgilerışığında bu soruların cevabı aranacaktır.

The last ruler of the Great Seljukid State, Sultan Sanjar took the Seljukid throne after defeatinghis nephew Mahmud in H. 513/1119 C.E. However, he did not come to Isfahan, the capital of theSultanate and establishing a new administrative region in the west of the state, he appointed hisnephew Mahmoud as its ruler. Thus, the Seljukid Sultanate of Iraq was founded. As the sole ruler ofthe state, Sanjar made Merv the new capital of the Sultanate. Later, Mahmoud, the Sultan of theSeljukid Sultanate of Iraq, transferred the capital from Isfahan to Hemedan and it stayed as thecapital of the state until it collapsed. In addition to the above mentioned narrative, some orientalists argued that Sultan Sanjar established another administrative unit called Kurdistan during hisreign. This argument depends on the information that Sanjar gave the administration of thisprovince with its capital Bahâr to his niece Suleimanshah even though no source whatsoever wasgiven to support it. Since the reliability of such information is debatable, its content (the names ofpersons and locations as well as the date) should be tested in the light of extant sources. This articleaims to examine the content of the above mentioned information by asking questions such aswhether or not Suleimanshah Abûh was the same person with Sultan Suleimanshah or was the dateof the event in accordance with the known chronology of the Seljukid Empire. In this paper, thesequestions will be answered in the light of information in the other sources.