Uluslararası müdahalelerin etkinliği: Libya ve Kosava için karşılaştırmalı bir analiz

Abstract

Şüphesiz, uluslararası müdahale, uluslararası ilişkiler teorisinde en tartışılan konulardan biri olmuştur. Dolayısıyla, bu entelektüel tartışmada birçok farklı tanım ve yorum yapılmıştır. İnsani müdahale çok karmaşık bir kavramdır, çünkü bir yandan egemen bir devlete uluslararası müdahaleyi ve son çare olarak savaşı içermektedir. Öte yandan, sivillerin sistematik bir şiddet ile karşı karşıya kaldıklarında, yabancı aktörlerin yani devletlerin, egemenliğe bakılmaksızın müdahalede bulunmaları gerektiği savunulmaktadır. İnsani müdahaleye veya Koruma Sorumluluğu (R2P) doktrinine dayanan çeşitli uluslararası müdahaleler yapılmıştır. En çok tartışılan uluslararası müdahalelerden ikisi Kosova (1999) ve Libya (2011) vakalarıdır. Elbette ki her iki olaydan da sayısız anlamlı ders çıkarılabilir. Her şeyden önce, bu müdahalelerin her ikisi de çoğunlukla Batı devletlerin yer aldığı NATO liderliğindeki bir koalisyon tarafından planlanmış ve yürütülmüştür. Ayrıca, bu uluslararası müdahaleler, ilkeler ve değerler adına yapılan savaşlar olarak ilan edilmiştir. Bununla birlikte, Kosova'ya İlişkin Bağımsız Uluslararası Komisyon tarafından hazırlanan Kosova Raporuna göre Yugoslavya üzerindeki NATO savaşı yasadışı ancak meşru olarak belirlenmiştir. Aksine, 2011 yılındaki Libya müdahalesi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1973 tarihli Kararı ile yürütülmüştür. Bu tezin amacı, insani müdahale veya Koruma Sorumluluğu doktrini adına yapılan uluslararası müdahalenin gerçek anlamı ve uygulanmasıyla ilgilidir. Bu çalışmanın odak noktası, uluslararası müdahalenin teorik ve pratik çerçevesidir. Bu tezde, askeri uluslararası müdahale öncesinde, sırasında ve sonrasında Kosova ve Libya'daki tarihi ve siyasi koşullar incelenmektedir.

Undoubtedly, international intervention has been one of the most hardly debated topics within international relations theory. Therefore, many different definitions and interpretations were drawn from this intellectual discussion. The humanitarian intervention is a very complex concept because, on the one hand, it consists of the international intervention and war – as the last resort – in a sovereign state. On the other hand, it has been argued that foreign actors, i.e. states, should intervene regardless of sovereignty when civilians are faced with systematic violence. There have been several international interventions based upon the humanitarian intervention or Responsibility to Protect doctrine (R2P). Two of the most debated international intervention cases are Kosovo (1999) and Libya (2011). Surely, countless meaningful lessons can be learned from both cases. First of all, both of these interventions were planned and carried out by a NATO-led coalition – predominantly Western states. Additionally, these international interventions were loudly proclaimed as wars fought in the name of principles and values. However, according to the Kosovo Report prepared by the Independent International Commission on Kosovo, the NATO war over Yugoslavia was named illegal but legitimate. On the contrary, the 2011 military intervention in Libya was conducted under the United Nations Security Council Resolution 1973. The objective of this thesis is to deal with the true meaning of the international intervention – whether carried out in the name of humanitarian intervention or R2P doctrine – and its implementation. The main focus of this work is the theory and praxis of international intervention. In this thesis, the historical and political circumstances in Kosovo and Libya, before, during and after the international military intervention will be analyzed.