Türkiye’de Vergi Cezalarının Vergi Uyumuna Etkisi: İller Düzeyinde Bir İnceleme

Abstract

Vergi cezaları ile vergi uyumu ilişkisini açıklayan Allingham-Sandmo modeline göre rasyonel bireyin vergiye uyumunu etkileyen faktörler vergi cezaları, denetim olasılığı, gelir düzeyi ve vergi oranıdır. Çalışmada bu yaklaşımdan hareketle Türkiye’de vergi cezalarının vergi uyumuna etkisi iller bazında 2007-2023 dönemi verileriyle incelenmektedir. Dinamik panel veri analizinden elde edilen bulgular, tahakkuk eden vergi cezalarının vergi uyumunu negatif, tahsil edilen vergi cezalarının ise vergi uyumunu pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Ayrıca çalışmada illerin vergi yükünün vergi uyumuna anlamlı bir etkisinin olmadığı, dolaysız vergilerin vergi gelirleri içindeki payı arttıkça vergi uyumunun olumsuz yönde, kişi başına düşen reel gelir düzeyi arttığında ise olumlu yönde etkilendiği tespit edilmektedir.