Bipolar bozukluk remisyon döneminde sosyal kognisyonun biyolojik ritim ve yaşam kalitesi ile ilişkisi

Abstract

Bipolar Bozukluk, duygudurum dalgalanmaları, manik, karma ve depresif epizodlarla seyreden kronik bir psikiyatrik hastalıktır. Sosyal kognisyon, sosyal etkileşimlerde bilgi işleme ve tepki verme süreçlerini kapsar. Biyolojik ritimler ise uyku, hormon salınımı, bilişsel işlevler ve duygudurumla yakından ilişkilidir. Bipolar bozukluk hastalarında sosyal kognitif becerilerde ve sirkadiyen ritim düzeninde bozulmalar olduğu, bunların remisyon döneminde bile sürdüğü ve yaşam kalitesini düşürdüğü bilinmektedir. Bu çalışmada, remisyondaki hastalarında sosyal kognisyon, biyolojik ritim düzensizliği ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, Ocak-Haziran 2025'te 42 remisyondaki bipolar bozukluk hastası ve 39 sağlıklı kontrolle kesitsel olarak yürütülmüştür. Sosyal kognisyon Dokuz Eylül Zihin Kuramı?Ölçeği(DEZİTÖ) ve Gözlerden Zihin Okuma Testi'yle(GZOT), biyolojik ritimler Biyolojik Ritim Değerlendirme Ölçeği(BRDÖ) ve Sabahçıl-Akşamcıl Anketi'yle(SAA) ve yaşam kalitesi Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği'yle(WHOQOL-BREF) değerlendirilmiştir. Remisyon, Hamilton Depresyon Ölçeği ve Young Mani Ölçeği ile belirlenmiştir. Bulgular, Bipolar bozukluk grubunun sosyal kognitif becerilerde ve yaşam kalitesinde kontrollere göre anlamlı düşük performans gösterdiğini (p<0,001) ortaya koymuştur. Bipolar bozukluk hastalarında daha yüksek biyolojik ritim bozuklukları (p<0,001) ve akşam kronotipi eğilimi saptanmıştır. BRDÖ puanları, yaşam kalitesinin tüm alt boyutlarıyla negatif korelasyon göstermiştir (p<0,001). Regresyon analizleri, BRDÖ'nün yaşam kalitesini anlamlı derecede negatif yordadığını (?= -0,730 ila -0,564, p<0,001) doğrulamıştır. Ancak, sosyal kognisyon ve kronotip ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak, remisyondaki bipolar bozukluk hastalarında biyolojik ritim düzensizliği, yaşam kalitesinin önemli bir belirleyicisidir. Bu bulgu, tedavide biyolojik ritimlerin hedeflenmesinin önemini vurgulamaktadır. Mekanizmaların ve sosyal kognisyonla ilişkinin boylamsal çalışmalarla araştırılması önem arz etmektedir.Bipolar Disorder is a chronic psychiatric condition characterized by mood fluctuations, including manic, mixed, and depressive episodes. Social cognition encompasses the processes of information processing and responding in social interactions. Biological rhythms are closely linked to sleep, hormone release, cognitive functions, and mood. It is known that patients with BD exhibit impairments in social cognitive skills and disruptions in circadian rhythm regulation, which persist even during remission and reduce quality of life. This study examines the relationship between social cognition, biological rhythm dysregulation, and quality of life in patients in remission. This study examined the relationship between social cognition, biological rhythm disturbances, and quality of life (QoL) in 42 remitted Bipolar disorder patients compared to 39 healthy controls. Assessments included the Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZIKO) and Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) for social cognition, the Biological Rhythms Interview of Assessment in Neuropsychiatry (BRIAN) and Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) for circadian function, and the WHOQOL-BREF for QoL. Hamilton Depression Scale and Young Mani Rating Scale defined remission. Results showed Bipolar disorder patients had significantly impaired social cognition (DEZIKO, RMET; p<0.001) and greater circadian disruption (BRIAN total and subscales; p<0.001–0.002), with a preference for evening chronotype (lower MEQ scores; p<0.001). QoL was also significantly lower across all domains (p<0.005). Crucially, BRIAN scores negatively correlated with QoL (p<0.001), and regression confirmed biological rhythm disruption significantly predicted poorer QoL (?= -0.730 to -0.564; p<0.001). These findings highlight biological rhythm dysregulation as a key predictor of QoL in Bipolar disorder, suggesting it may be a critical treatment target. Future research should explore underlying mechanisms and longitudinal interactions with social cognition.