Mehmet Akif Ersoy’un Poetikası

Abstract

Şairlerin şiir anlayışları hakkında derli toplu sonuçlara ulaşabilmek için onların poetik metinlerine başvurma zorunluluğu bulunmaktadır. Büyük bir kısmını 20. yüzyılın ilk çeyreğinde yayımladığı Safahat adlı yedi ciltlik şiir külliyatıyla Türk edebiyatında kendisine önemli bir yer edinen Mehmet Akif Ersoy, şiirin ve edebiyatın meseleleri üzerine de düşünüp metinler üretmiş bir şairdir. Mehmet Akif’in poetik metinlerinde divan şiirine birtakım eleştiriler yönelttiği, sanat sanat içindir ile sanat toplum içindir anlayışlarını sorgulayıp bunlardan ikincisini öne çıkardığı ve gerçeklik sorunsalı üzerinde durduğu görülmektedir. Bu makalede bu meseleler üzerinden gidilerek Mehmet Akif’in şiir anlayışı hakkında sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır. Elbette bunlar, Mehmet Akif’le başlayıp biten meseleler değildir. Batı edebiyatında gerçeklik sorunsalı ve sanat sanat için mi yoksa toplum için midir ikilemi üzerine geniş bir literatür bulunmaktadır. Ayrıca bu meseleler Tanzimat döneminden itibaren Türk şair-yazarları arasında da uzun uzadıya tartışılmıştır. Bu incelemede, bütün bu veriler ışığında, Mehmet Akif’in Tanzimat dönemindeki edebiyat anlayışlarıyla ve özellikle de Namık Kemal’le arasındaki süreklilik ilişkisi üzerinde de durulacaktır.