GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE VERGİ YAPISININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: DİNAMİK PANEL VERİ ANALİZİ

Abstract

2008 küresel finansal krizi sonrasında ülkeler, kriz sebebiyle artan kamu borç\ryükü ve bütçe açıkları ile uğraşırken, bir yandan da istihdamı ve ekonomik büyümeyi\rteşvik edecek maliye politikası önlemleri geliştirmenin yollarını aramaya başlamıştır.\rBu bağlamda vergiler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki incelenirken, vergi\rgelirlerini azaltmadan vergi yapısının büyümeyi teşvik edecek şekilde nasıl\rtasarlanabileceği ampirik literatürde sıkça araştırılan bir konu haline gelmiştir.\rAmpirik çalışmalardan elde edilen bulgular neticesinde gelir üzerinden alınan\rvergilerin toplam vergiler içindeki payının azaltılarak, tüketim ve servet vergilerinin\rpayının artırılması önerilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada söz konusu önerinin\rgelişmekte olan ülkeler için de geçerli olup olmadığı incelenmiştir. 2000-2018 dönemi\r54 gelişmekte olan ülkenin genel yönetim vergi gelirleri ile büyüme oranları\rarasındaki ilişkiler dinamik panel veri analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir.\rToplam vergi yükünü azaltmadan, vergi yapısındaki değişiklikler ile gelişmekte olan\rülkeler özelinde ekonomik büyümenin teşvik edilebileceği vergi politikası önerileri\rortaya koyulmuştur. Çalışmada literatürle uyumlu bir şekilde gelir yansızlığı\rvarsayımı altında toplam vergi gelirleri içinde gelir üzerinden alınan vergilerin\rpayının azaltılıp, tüketim vergilerinin payının artırılması halinde ekonomik büyüme\roranının olumlu yönde etkilenebileceği tespit edilmiştir. Ancak bu bulgu kişisel gelir\rvergisi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin payının azaltılması ve tüketim\rvergilerinin payının artırılması halinde geçerlidir. Kurumlar vergisinin büyümeye en\rçok zarar veren vergi türü, servet vergilerinin ise büyümeye en az zarar veren vergiler\rolduğuna yönelik anlamlı bir kanıt elde edilememiştir.