Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğunda Fizyoterapist Bakışından Bütüncül Değerlendirme

Abstract

Gelişimsel koordinasyon bozukluğu (GKB); çocuklarda sıklıklamotor yetersizlikle karakterize, günlük yaşamı etkileyen ve çocuğunakademik başarısını düşüren bir durumdur. Bu çocuklar genellikle,sakar hareketleri olan ve motor koordinasyon güçlüğü çeken çocuklarolarak tanımlanır. Erken dönemde motor gelişim basamaklarındaki geriliklefark edilirken, 3-5 yaş aralığında genellikle ailenin sık düşme şikâyetiylekliniğe başvurulur. Ayrıca, tüylü kumaşlara, meyveleredokunamama gibi duyusal hassasiyetlerin bulunması da bebeklik çağındakiduyusal belirtilerdir. Motor ve duyusal yetersizlik her çocuktafarklı belirtilerle görülebileceğinden, GKB tanısı almış çocuklar bütüncülbiçimde değerlendirilmeli ve çocuğun günlük yaşam aktivitelerininsürdürülebilirliği ve sosyal hayata katılımı sağlanmalıdır. Buçalışmanın amacı, GKB tanılı çocuklarda fizyoterapistler açısından bütüncüldeğerlendirmeyi sağlayacak yol haritası oluşturmaktır. GKB tanılıçocuklarda motor gelişim için sıklıkla Bruininks-Oseretsky MotorYeterlik Testi ve Movement Assesment Battery for Children test bataryasıkullanılırken, denge için vestibüler değerlendirme, primer reflekslerinkatılımının değerlendirilmesi ve işitsel algınındeğerlendirilmesi ön plandadır. Yürüme değerlendirmesi için iki ve üçboyutlu yürüme analizinden yararlanılmaktadır. Günlük yaşam aktiviteleriPediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü ve Do-Eat Skalalarıile kognitif değerlendirme Wechsler Çocuklar için Zekâ Ölçeği formuve Dynamic Occupational Therapy Cognitive Assesment for Childrenile değerlendirilmektedir. Duyu değerlendirmesinde sıklıkla SensoryIntegration and Praxis Tests, katılım için ise Kanada Aktivite PerformansÖlçümü kullanılır. Bunların dışında klinikte pratik olarak yapılabilenfonksiyonel testlerden de yararlanılmaktadır. GKB tanılıçocuklarda, duyu ve motor problemler her çocuğa özgün tablo çizmektedir.Bu nedenle değerlendirmede, “İşlevsellik, yetiyitimi ve sağlığınuluslararası sınıflandırması” temel alınarak, geniş kapsamlıdeğerlendirme yapılmalı ve değerlendirmeye mutlaka aktivite ve katılımeklenerek, bütüncül bakış sağlanmalıdır.