Derviş Hasan Medhî’nin “Terceme-i Şeh-nâme-i Firdevsî” Adlı Eserinin Bilinmeyen Bir Nüshası

Abstract

Firdevsî’nin anıtsal eseri Şeh-nâme dünya klasikleri arasında mühim bir yere sahiptir. Eser, İran’ın millî destanı kabul edilmekle birlikte şöhreti bu coğrafya ile sınırlı kalmamış farklı kültür havzalarına ulaşarak tesir dairesini genişletmiştir. Şeh-nâme bu tanınırlığını müellifin birçok şaire ilham kaynağı olan üslûbunun yanında farklı dillere tercüme edilmesine borçludur. Osmanlı dönemindeki ilk Türkçe tercümesi II. Murad dönemine tekâbül eden esere padişahlar da ilgi göstermiştir. Bu padişahlardan biri olan II. Osman eserin tercüme edilmesini emretmiş ve bu vazifeyi uzun süre sarayda kıssa-hân olarak bulunan Derviş Hasan Medhî’ye vermiştir. Eser iki cilt halinde tercüme edilmiş, bir seti padişaha bir seti muhtemelen Dârüssaâde Ağası Mustafa Ağa’ya sunulmak üzere iki set şeklinde hazırlanmıştır. Bu tercümeye dair mevcut nüshalar dünyanın farklı kütüphanelerindeki üç nüshadan ibaretti. Bu çalışmada, bahse konu tercümenin tarafımızca tespit edilen dördüncü nüshası tanıtılmıştır. Nüshayı tanıtmaya başlamadan önce Şeh-nâme tercümeleri, müellifin kimliği ve eserlerinden bahsedilmiş ardından tespit edilen nüshanın özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.