Platon’dan Geç Antik Döneme Hurafe Algısı Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Antik Yunan’da felsefe öncesi dönemde insanların Tanrı’ya ve evrene dair temel kabullerinin mitlere dayandığı ve bu kabulleri yansıtan anlatıların genel olarak sözlü edebiyat yoluyla gerçekleştiği bilinmektedir. Mitler antik Yunan insanının zihin dünyasını şekillendirirken, pratik hayatta da akıl dışı kabul edilebilecek uygulamalara rastlamak mümkündür. Bu makalede bir yandan antik Yunan toplumunda akıl-dışı kabul edilen hurafelere yaklaşımlar incelenirken, bir yandan Platon’un akıl-dışı hurafelerle mitler arasında bir fark görüp görmediği soruşturulmuştur. Platon’un diyaloglarında yer verdiği Tanrı tasavvuru ile hurafeler arasındaki irtibata temas edilerek, geç antik dönem için de, Theophrastus’tan başlayıp Plutarch’a uzanan bir dönemde metinlerin incelemesi yapılmıştır. Bu metinler dönemin hurafe algısını yansıtması, hurafeye inanan insan tipolojisini vermesi ve dönemin ana akım dinî inanışları açısından hurafenin yerini göstermeleri açısından değerlendirilmiştir. Bu çerçevede makelenin ana amacı, antik Yunan toplumunda hurafeye olan yaklaşımları belirlemek ve felsefe sözkonusu olduğunda mit ve hurafenin işlevsel olarak nasıl birbirinden ayrı tutulduğuna işaret etmektir.