5-Charles Viotte’un Grammaire Turque’ü ve eserdeki atasözleri

Abstract

Transkripsiyon metinleri bir dilin kullandığı alfabeden başka bir alfabe ile yazılmasıyla ortaya çıkan metinlerdir. Türkçe, Arap alfabesiyle yaz ılırken Avrupa’da Latin veya ba şka alfabeyle oluşturulan Türkçe metinler transkripsiyon metni sayılır. Bu metinlerde yer alan söz varlığı devir özelliklerini ve sıklığı göstermesi bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Grammaire Turque Türkiye’deki tüccarların, askerlerin, yabancıların kullanımı için hazırlanmıştır. Kitapta çok gerekli kelimeleri içeren söz varlığı listesi; Fransızca ve Türkçe atasözleri, hikâyeler, fabllar, mektuplarla birlikte Türkçe, Fransızca, İngilizce ve İtalyanca konuşma rehberi bulunmaktadır. Müellifin adı Charles Viotte, yayınevi Hermannstadt, yay ıncı ve editör Theodore Steinhaussen, yayın yeri Leibzig ve yayın tarihi de 1856’dır. Eserde 1. Bölüm, gramer konularından oluşur (1-64. s.); 2. Bölüm, söz dizimi konularını, fiil ve çevresini, kavram alanlarına dair söz varlığını, Türkçe, Fransızca, İngilizce ve İtalyanca söyleşi rehberini, konuşma yolları başlığı altında çok gerekli ilişki sözlerini, en gerekli cümleleri, diyalogları, eş anlamlı cümleleri, Türkçe ve Fransızca mektupları, fablları, anekdotları ve atasözlerini içerir (65- 277. s.). Charles Viotte’un Grammaire Turque’ünde 45 atasözü mevcuttur. Eserde geçen atasözleri, sözlüklerden bulunmuş, biçim ve anlamlarıyla kar şılaştırılmıştır. Bu çalışmayla Türk kültürünün öğretici ve düşündürücü unsuru olan atasözlerinin Bat ı ülkelerinde de dil öğretmek için değerlendirildiğini, kendi dillerindeki atasözleriyle karşılaştırdıklarını göstermek; günümüzdeki biçim ve anlam ile eserin yazıldığı devirdeki biçim ve anlamı sunmak amaçlanmıştır.