GELENEKSEL İRAN MÜZİĞİNDE KULLANILAN FORMLAR, ÇALGILAR ve KÜLTÜREL ETKİLEŞİM

Abstract

Müzik, antropologlar tarafından kültürün en önemli konservatif öğelerinden biri olarak kendi varlığını koruyan ve toplumdaki bazı öğeleri zaman içerisinde değişime uğratabilen bir unsur şeklinde tanımlanır. Bu nedenle, bir toplumun müziği değişim yaşarken, bu olay etnomüzikologların olduğu kadar, sosyal antropologlar ve kültür tarihçilerinin de ilgisini çeken bir süreci temsil eder. 20.yüyılda toplumun her kademesinde sosyal değişimin bir parçası olarak büyük dönüşümler yaşayan İran’ın, değişen müzikal unsurları da çok verimli bir çalışma sahası oluşturmaktadır. Antik dönemden beri İran müziği oldukça sofistike bir yapıya sahiptir. Günümüzde ise İran müziğinin geçmişe dönüş yaptığı söylenmesine rağmen, bunu ispat edecek o dönemlere ait melodiler için kesin kayıtların mevcut olmadığı bilinir. İran müziği otoriteleri, İran’da tek bir müzikal gelenekten ziyade birçok geleneğin varlığından bahseder. Bu çalışmada amaç, İran müzikal tarihine genel bakışın ardından, geleneksel İran müzik teorine göre müzikal formlar ve çalgıların tanımlamalarını yapmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, Türkçe, İngilizce ve Farsça kaynaklardan faydalanılmıştır. Araştırma bulguları olarak, kadim bir müzik geleneğine sahip İran müzik kültüründe yer alan teorik unsurlar, müzik formları ve çalgılar tespit edilmiş, saha ile ilgili araştırma önerilerinde bulunulmuştur.