1895-1896 DÜRZÎ İSYANI VE HAVRAN SEYYAR KOLORDUSUNUN İSYAN BASTIRMA FAALİYETLERİ

Abstract

Bu makale, 1895-1896 yılları arasında meydana gelen Dürzî İsyanı ve Havran Seyyar Kolordusunun bu isyanı bastırma sürecini ele almaktadır. Havran, Cebelidürûz ve Şeria Vadisi arasında yer alan, Şam’ın önemli bir tarım ve hayvancılık bölgesidir. Osmanlı Devleti’nin Tanzimat Dönemi’nde merkezileşme çabaları, özellikle Dürzî toplumu gibi merkezî idareden bağımsız hareket eden yerel otoritelerin tepkisine neden olmuştur. Makale, Havran’daki Dürzî isyanının Osmanlı merkezi idaresine karşı direnişin bir parçası olarak nasıl ortaya çıktığını ve bu isyanın bastırılması sürecinde yürütülen askerî faaliyetleri detaylandırmaktadır. 1895 yılında Süveyde kışlasındaki Osmanlı askerleri ile Dürzîler arasında başlayan çatışmalar, Dürzîlerin bölgedeki Müslüman ve Hristiyan köylerine saldırıları ile devam etmiştir. İsyanı bastırmak için kurulan Havran Seyyar Kolordusu, bölgeye iki kez askerî harekât düzenleyerek bölgede düzeni sağlamaya çabalamıştır. Çalışma, Osmanlı arşiv belgeleri ve ikincil kaynaklardan yararlanarak, 1895 Dürzî isyanının detaylarını ve Osmanlı Devleti’nin isyanı bastırma çabalarını incelemektedir. İsyanın bastırılmasına yönelik olarak gerçekleştirilen askerî operasyonlar, seyyar kolordunun stratejik hareketleri ve isyanın sonuçları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Makale, Dürzîlerin Osmanlı merkezi idaresine karşı direniş potansiyelini ve Havran bölgesindeki isyanın Osmanlı askerî yapısındaki zorluklarını ortaya koymaktadır.