NİL'İN PAYLAŞILMASI MESELESİ: HİDRO-DİPLOMASİ BAĞLAMINDA MISIR, SUDAN VE ETİYOPYA REKABETİ

Abstract

Nil Nehri havzası, yukarı kıyıdaş ülkelerin aşağı kıyıdaş ülkeleri etkisi altına alıp su yönetimini kendi ihtiyaçlarına, dış politika ve jeopolitik önceliklerine göre baskı altına almaya çalışmaları uluslararası su rejimlerine bir istisnadır. Bu durumun ortaya çıkmasını tetikleyen etkenlerin başında gelen havzadaki sömürgeci rekabet ve hidro-diplomasi faaliyetleri, İngilizlerin bütüncül Nil politikalarının mirası üzerine inşa edilen 1959 Antlaşması ile son şeklini alarak günümüze kadar uzanan Mısır, Sudan, Etiyopya ve diğer havza ülkelerinin arasında hidro krizlerin çıkmasına sebebiyet vermiştir. Büyük Rönesans (en-Nahda) Barajı ve havzadaki yeni aktörler, bölgesel işbirliği umutlarını yeşertse de, Nil uyuşmazlığı meselesindeki statükonun kısa vadede değişmeyeceğinin işaretlerini vermektedir. Dolayısıyla geçmişten günümüze uzanan sorunların çözümü ve uluslararası güvenlik açısından hidro-diplomasi bağlamında Nil'in paylaşılması meselesi büyük önem arz etmektedir.