An Inquiry on Server Demirtas's Movement and Emotion Based Sculptures

Abstract

From ancient times, where traditional tools like stone and marble were employed, to the present, the field of sculpture has seen the emergence of movement and dynamism as crucial concepts, breaking the static posture of sculptures. The notion of movement in sculpture gained a new identity with modern art discussions, prompting an exploration of what distinguishes kinetic art from any moving object. In this context, this study aims to discuss the elements defining the boundaries of kinetic sculpture and the qualities enabling the evaluation of Server Demirtas's creations within the category of kinetic sculpture, framed by the definition of "art dependent on movement for its effects". The initial part of the study delves into literature reviews on kinetic art and kinetic sculpture. Subsequently, a comparison is drawn by examining Server Demirtas's movement-based sculptures with animatronic and robotic productions sharing similarities, discussing the components constituting kinetic sculpture. Through these inquiries, it becomes apparent that in Demirtas's sculptures, emotional states crafted within the sculptures are as prominent as a movement. The necessity of movement in creating emotional states in sculptures is a critical factor that categorizes Server Demirtas's productions within kinetic sculpture. Through an analysis of the artist's moving sculptures, it is inferred that the act of "being able to look beyond the effects born of movement" is a crucial factor in evaluating a kinetic work of art.

Taş ve mermer gibi geleneksel araçların kullanıldığı ve hareket algısının heykelin statik duruşunun kırılarak ifade edildiği antik dönemlerden günümüze uzanan süreçte, heykel sanatı alanında hareket ve dinamizm önemli kavramlar haline gelmiştir. Heykelde hareket olgusunun, modern sanat kavramının tartışılmaya başlanması ile yeni bir kimlik kazandığının görüldüğü süreçte; kinetik bir sanat eserini, hareketli herhangi bir nesneden ayıran özelliklerin neler olduğunu sorgulama fikri de önemli hale gelmiştir. Bu bağlamda, çalışma kapsamında; “etkileri için harekete bağlı olunan sanat” tanımı çerçevesinde, Server Demirtaş’ın hareket temelli heykelleri üzerinden, kinetik heykelin sınırlarını oluşturan unsurları ve Demirtaş’ın üretimlerini kinetik heykel kategorisinde değerlendirmeyi olanaklı kılan nitelikleri tartışmak amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk kısmında kinetik sanat ve kinetik heykele ilişkin alan yazın taramalarına yer verilmiş, devamında ise Server Demirtaş’ın hareket temelli heykelleri ile çeşitli açılardan benzerlikleri olan animatronik ve robotik üretimler üzerinden bir karşılaştırma yapılarak kinetik heykeli meydana getiren unsurlar tartışılmıştır. Sorgulamalar doğrultusunda; Demirtaş heykellerinde hareketin yanı sıra heykelde yaratılan duygu durumlarının da ön plana çıktığı anlaşılmıştır. Heykellerdeki duygu durumlarının oluşturulmasında, hareketin varlığına ihtiyaç duyuluyor olması durumunun ise Server Demirtaş üretimlerinin kinetik heykel kategorisinde değerlendirilmesini sağlayan ana unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sanatçının hareketli heykelleri üzerinden yapılan sorgulamalar aracılığıyla ise; “hareketten doğan etkinin ötesine bakabilme” ediminin kinetik bir eserin değerlendirilmesinde önemli bir etken olduğu çıkarımına varılmıştır.