Bir Üniversite Hastanesinde Çoklu İlaca Dirençli Acinetobacter baumanii ile Oluşan Enfeksiyonların 15 Yıllık Ara ile Risk Faktörleri ve Prognoz Yönünden Araştırılması

Abstract

Amaç: Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlarda (SBİE) Acinetobacter baumannii (AB), yüksek antibiyotik direnç oranları nedeniyle önemli bir sorundur. Bu çalışmada, çoklu ilaca dirençli AB (ÇİDAB) SBİE’lerinin, risk faktörlerinin ve prognozun iki farklı zaman diliminde değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Mayıs 2002-Mayıs 2005 (Grup I) ve Ocak 2023-Aralık 2023 (Grup II) tarihleri arasında, ÇİDAB üremesi olan hastaların klinik ve mikrobiyolojik verileri, retrospektif olarak değerlendirildi. ÇİDAB SBİE’lerinin gelişimine ait risk faktörlerini değerlendirmek için, vaka ve kontrol grupları oluşturuldu. Bulgular: Grup I’de 37 vaka ve 26 kontrol hastası, Grup II’de 64 vaka ve 64 kontrol hastası değerlendirildi. En sık SBİE’ler, Grup I’de solunum yolu (%54), Grup II’de kan dolaşımı (%57) enfeksiyonlarıydı. Grup I’de diyabet (p=0,010), kronik akciğer hastalığı (p=0,007) ve hastanede uzun yatış süresi (p=0,004), Grup II’de ise nazogastrik tüp günü (p=0,044) risk faktörü olarak saptandı. Grup I’de kronik akciğer hastalığı, geçirilmiş cerrahi, cerrahi birimlerde yatış, üriner kateter ve nazogastrik tüp kullanımı Grup II’den; Grup II’de, altta yatan hastalık, malignite, YBÜ’ye yatış ve APACHE II skoru Grup I’den yüksekti. Grup I’den II’ye karbapenem kullanımının %43’ten %69’a (p=0,012) ve mortalitenin %30’dan %45’e (p=0,123) arttığı saptandı. Grup II’de %64 tigesiklin direnci ve %5,4 kolistin direnci vardı. Sonuç: Bu çalışmada, geçmişten günümüze ÇİDAB ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarında belirgin artış, malignitesi olan ve YBÜ’ye yatan hastalarda ÇİDAB enfeksiyonu sıklığı dikkat çekicidir. SBİE öncesi karbapenem kullanımında artış, tigesiklin ve kolistine artan direnç ve yüksek doz tigesiklin kullanım onayının olmaması önemli sorunlardır. Günümüzde mortalite oranlarındaki artış da dikkate alındığında, ÇİDAB enfeksiyonlarına yönelik çok yönlü enfeksiyon kontrol müdahalelerine gereksinim duyulduğu aşikardır.