A study on Turkish motherese in the context of toy play

Abstract

Ebeveyn-çocuk etkileşimi ve annenin çocuğuna yönelttiği dilin özellikleri, çocukların dilsel gelişimini önemli ölçüde etkilemektedir. Türkiye'de, ebeveyn-çocuk etkileşimlerine ilişkin çalışmalarda genellikle çocuklara odaklanılmıştır ve Türk anne-dili üzerine çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, Bloom'un Bilişsel Alan Taksonomisi çerçevesinde Türk anne dilinin özelliklerini inceleyerek alanyazına katkıda bulunmaya çalışmıştır. Bloom'un Taksonomisi'nde her bir bilişsel alan, basitten karmaşığa, kolaydan zora, somuttan soyuta ve birbirinin önkoşulu olacak şekilde aşamalı olarak altı basamakta sıralanmıştır. Çocuklar örgün eğitime başladığında, bilişsel olarak üst basamaklara çıkabilmeleri beklenmektedir. Bu nedenle, okul öncesi dönemde bilişsel alanın üst basamaklarıyla tanıştırılmış olmak, çocukların dilsel ve bilişsel gelişim süreçlerinde önemli rol oynamaktadır. Bu amaçla, bu çalışmada, sosyo-ekonomik düzeyi düşük ve yüksek olan annelerin sözceleri arasında Bilişsel Alan Taksonomisi bağlamında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek annelerin daha üst basamaklarda sözce ürettiklerini ortaya koymuştur. Buna göre, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek ailelerin çocukları, okul öncesinde anneleri tarafından bilişsel olarak üst basamaklarda düşünmeye daha sıklıkla teşvik edilmektedir.