HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNUNDAN HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA KANUN DEĞİŞİKLİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

Abstract

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 05.10.1927 tarihinde yürürlüğe girmiş, yürürlükte bulunduğu 84 yıl içinde ve yürürlükten kalktıktan sonra da uygulanmaya devam eden kanun yolu hükümleri\rbakımından toplam 39 kez değişikliğe tâbi tutulmuştur. 1 Ekim 2011’de\ryürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise Resmî\rGazete’de yayımlandığı tarihten bu yana on yedi kez değişikliğe tabi\rtutulmuştur. Her iki kanunda da yapılan bu değişiklikler, temelde uygulamada ortaya çıkan sorunların giderilmesine, yargılamanın hızlandırılmasına, teknolojik gelişmelerin yargılama hukukuna yansıtılmasına, Avrupa Birliği hukuku ile Türk hukukunun uyumlu hale getirilmesine, uluslararası kabul gören bağlayıcı olmayan hukuk kurallarının iktibasına,\radalete erişim ve adil yargılanma hakkına ilişkin Avrupa İnsan Hakları\rMahkemesi’nin kararlarının yerine getirilmesine yönelik olmuştur.\rBu çalışmada usul kanunlarımızda 1927’den bu yana yapılan değişikliklere genel bir bakış ortaya koyulmuş; HUMK ve HMK’da yapılan\rdeğişikliklere zemin hazırlayan ve değişiklik ihtiyacını doğuran sebepler\rdeğişikliklerin ortak noktalarına göre sınıflandırma yapılarak ve belli\rbaşlı dikkat çekici değişiklikler seçilerek incelemiştir. İnceleme sonucunda kanunların da bireyle ve toplumla birlikte yaşamını sürdürdüğü\rgerçeğini göz önüne alınarak hem ulusal hem uluslararası alanda yaşanan sosyal, ekonomik ve teknolojik gelişmelerin kanunlara yansıtılmasının olağan ve ihtiyaç dahilinde olduğu tespit edilmiştir. Ancak ilmi içtihatlarda da sıklıkla dile getirildiği üzere yargılama hukukuna ilişkin aksaklıklar tek başına kanun değişiklikleri ile giderilemeyecek olup teknolojinin daha yoğun kullanımı, hâkime yargılamada daha aktif rol verilmesi, hâkim yardımcılığı kurumunun ihdası gibi öneriler dikkate alınmalıdır.