Mantık-Metafizik İrtibatına Bir Örnek: İbn Sînâ ve Fahreddin Râzî’de Mahiyetin Bir Parçası Olarak Cins ve Fasıl*

Abstract

İslami ilimler içerisinde mantık bir alet ilmi olmanın ötesinde, onu bir alet olarak kullanan âliminmetafizik ve ontolojik kabullerini yansıtan bir disiplindir. Mantığı bir alet ilmi olarak kullanan âlimlerinkabullerini en iyi yansıtan konulardan biri madde-suret ve cins-fasıl arasındaki paralelliktir. Cins ve fasıl,İbn Sînâcı madde-suret teorisinin epistemolojideki yansımasıdır. Bu makalede madde-suretçi bir ontolojiyikabul eden İbn Sînâ’nın cins-fasıl ve madde-suret arasındaki ilişkiyi nasıl tesis ettiği ve bunun tam karşısındayer alarak atomcu bir ontolojiyi kabul eden Fahreddin Râzî’nin cins ve faslı, madde-suret teorisini kabuletmeksizin nasıl açıkladığı incelenmiştir