Biz ve Öteki Arasında Fransa’nın Mısır’ı İşgali ve Kültürel Sömürgecilik

Abstract

Bereketli Nil Nehri’nden beslenen ticaret ve kültür merkezi Mısır, tarih boyunca önemli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Yavuz Sultan Selim döneminde (1517) Osmanlı Devleti’nin bir parçası haline gelen Mısır, 1798 yılında Napolyon önderliğindeki Fransız ordusunun işgaliyle karşılaşmıştır. Mısır tarihinde bir dönüm noktası kabul edilen Fransız İşgali (1798-1804), bölgenin sömürgeleştirilmesine zemin hazırlamıştır. Mısır’ın belleğinde kolonyal hafızanın tohumlarını atan Fransız işgali, Doğu ile Batı’nın değerler noktasında birbiriyle karşılaşmasına, biz ve öteki arasında bir etkileşime zemin hazırlamıştır. Elliott Colla tarafından 2003 yılında kaleme alınan “Non, non! Si, si!”: Commemorating the French Occupation of Egypt (1798–1801)” başlıklı makale, Mısır’ın Napolyon önderliğindeki Fransız ordusunca işgalini dönemin edebi metinleri ve tarihi kaynaklarına başvurarak değerlendirirken Fransız işgalinin bir bakıma yapı-sökümünü ortaya koymaktadır. Akademik çalışmalarını Washington’daki Georgetown Üniversitesi’nin Arap ve İslam Araştırmaları Enstitüsü’nde sürdüren Profesör Elliott Colla, başta Mısır edebiyatı ve kültürü olmak üzere, devrimci siyaset ve sosyal hareket teorisi bağlamında yaptığı araştırmalarla tanınmaktadır. Bu çalışma, Colla’nın makalesini temel hatlarıyla incelemeyi ve yardımcı kaynaklar aracılığıyla Fransa’nın Mısır işgalini analiz etmeyi amaçlamaktadır.