Hâris b. Cebele’nin Konstantinopolis Ziyareti: Din ve Dış Politika Arasında Gassânî-Doğu Roma İlişkileri

Abstract

Bu makalenin konusu, Gassânîlerin en meşhur hükümdarı Hâris b. Cebele’nin, imparator Iustinianus’un iktidarının başlarında ve sonlarındaki iki Konstantinopolis ziyaretini incelemektir. Kaynaklara göre resmî davetle Doğu Roma başkentine gelen Hâris, büyük bir törenle karşılandı ve ilk ziyaretinde Iustinianus ona “büyük emir” anlamına gelen phylarkhos unvanını verdi. Hâris’in ikinci Konstantinopolis ziyareti 563 yılında gerçekleşti. Bu ziyaretlerin en önemli sonuçlarından birisi, Kadıköy itikadı yanlısı Diofizit olan Iustinianus’a mukabil, Kadıköy itikadı karşıtı miafizit bir Hristiyan olan Hâris’in, Doğu Roma ile aralarındaki siyasi-askerî ilişkilerdeki olumlu havadan faydalanarak Yakub el-Berdaî’nin Urfa’ya dinî lider olarak atanmasını sağlamış olmasıdır. Ziyaretin ve unvanın gerisinde kuşkusuz Hâris’in Suriye’deki Doğu Roma-Sâsânî çatışmalarında, yine Roma müttefiki olarak hareket etmesi vardı