AİLE KAVRAMI, İSLÂM HUKUKUNDA VE TÜRK HUKUKUNDA AİLENİN TANIMI VE KAPSAMI

Abstract

Genellikle insanların fazla kullandığı kelimelerin manasının herkes tarafından bilindiği varsayılır. Ancak çok kere herkesin çok kullandığı kelimelerin tanımları daha zordur. Çünkü pek çok bilim dalı ile bağlantısı olur ve her ilim dalı kendi zaviyesinden bir tanım geliştirir. Bir de buna halk arasındaki kullanım dâhil edilince konu biraz daha karmaşıklaşır. Aile kelimesi de böyle bir kelimedir. Herkese dokunan bir tarafı vardır. Bu sebeple aile denildiğinde toplumdan topluma farklı manalar verildiği gibi kişiler de farklı manalar verebilir. Aile ile ilgilenen bilim dalları da kendi açılarından tanımlar yapar. Aile çeşitli bilim dallarının temel uğraş alanlarından biri olduğu gibi hukukun da temel düzenleme alanlarından biridir. “Aileyi, Türk toplumunun temeli” kabul eden Anayasamız bunu koruma vazifesini de devlete yüklemiştir. Bu sebeple ailenin tanımlanması, kapsamının tespit edilmesi önemlidir. Bu makalede aile kelimesinin hukuk açısından ne ifade ettiği İslâm hukuku ve Türk hukuku açısından incelenmiştir. Bu yapılırken öncelikle “aile” kelimesinin kökü, bu hususta yazanların kullanımı, gelişimi, aileyi ifade için hangi kelime ve terimlerin kullanıldığı incelenmiş; sonra hem mer’î hukuktaki hem de İslâm hukukundaki kapsamları tespit edilmiş, ardından ailenin İslâm hukuku ve Türk hukukuna göre tanımları incelenmiş, eksik fazla yönleri gösterilmiş ve İslâm hukukundaki hükümler esas alınarak bir tanım geliştirilmeye çalışılmıştır. Alanımız olması nedeniyle konu temelde İslâm hukuku açısından incelenmiştir.