TAHİR HARÎMÎ BALCIOĞLU: HAYATI VE ESERLERİ (1893-1951)

Abstract

Tahir Harîmî Balcıoğlu, 1893-1951 yılları arasında yaşamış, çok sayıda eser kaleme almış bir fikir adamıdır. Tahir Harîmî’nin eğitim hayatı Edremit’te başlar, İstanbul’da Elmalılı Hamdi Yazır’dan aldığı derslerle devam eder. Ezher Üniversitesindeki eğitiminden sonra, Birinci Dünya Savaşı’nda Filistin Cephesi’nde ihtiyat zabiti namzeti olarak görev yapmış, İngilizlere esir düşmüştür. Yaklaşık bir yıl süren esaretten kurtulduktan sonra başladığı Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesindeki vaizlik memuriyetini, ölümüne kadar devam ettirmiştir. Tahir Harîmî Balcıoğlu, hayatının büyük bir kısmını Edremit ve çevresinde geçirmiş, maddî yetersizlik nedeniyle eserlerini bastıramamıştır. Çağdaşı ilim, fikir ve edebiyat çevreleriyle ilişkilere sahip olmuş; Mehmed Âkif, Ruhi Naci Sağdıç, M. Rahmi Balaban, Hilmi Ziya Ülken, Mükrimin Halil Yinanç, Musa Carullah ve Eşref Edip gibi isimlerden oluşan bir kültür çevresi edinmiştir. İlimler tarihi, mitoloji, felsefe, tasavvuf, tarih, hatırat, roman ve şiir gibi farklı alanlarda eserler vermiş, Türkiye’de kütüphane tarihi ile ilgili ilk çalışmalardan birini kaleme almış, farklı dergilerde çok sayıda yazısı yayımlanmıştır. Bu çalışmada ilk olarak, Tahir Harîmî Balcıoğlu’nun Diyanet İşleri Başkanlığı Arşivi’nde bulunan özlük dosyası, hatıratı ve kendisi hakkında yazdığı otobiyografik metinler esas alınarak, hayatı hakkında bilgi verilecektir. İkinci bölümde ise müellife ait eserlerin nüshaları ve içerikleri hakkında bilgi verilecektir. Bu eserler; Tahir Harîmî’nin terekesindeki yazma metinleri, yazdıktan sonra Millet Kütüphanesi’ne vakfettiği çalışmaları ve basılmış kitaplarıdır. Çalışmanın sonunda ise çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanan yazılarının bibliyografyası yer almaktadır.