ARA MALI İTHALATI VE FİRMA VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ, MİKRO ÖLÇEKLİ AMPİRİK BİR ANALİZ

Abstract

Ara malı ithalatının firma verimliliğinde meydana getirdiği etkilerin incelendiği bu çalışmanın amacı, genel çerçevede büyümenin ve bilhassa üretimde verimliliğin artırılmasında uluslararası ticaretin rolü tartışmaları bağlamında, firmaların üretim süreçlerinde kaynak yaratma aşamaları için ara malı ithalatını kullanmalarının üretim verimliliği artış ve azalışları bakımından ne tür durumlar yarattığının araştırılmasıdır. Özellikle, üretim düzeyi büyük ölçüde ithalata bağlı olan ve zorunlu olarak yüksek miktarlarda ithalat yapan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler açısından ithalatın yarattığı etkilerin araştırılması önem arz etmektedir. Bu hususa istinaden ara malı ithalatının etkilerine ilişkin firma düzeyli olarak gerçekleştirdiğimiz araştırmamız, literatürde ilgili konuda Türkiye üzerine mikro ölçekli çok sınırlı sayıda olan çalışma alanına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Araştırmamızda tamamı dış ticaret yapan ve ithalat-ihracat bakımından iki yönlü dışa açıklığı bulunan 174 adet firma örneklemi 2009-2019 yılları kapsamında statik panel veri regresyon analiziyle incelenmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, firmaların üretim verimliliği ile firmaların gerçekleştirdikleri ara malı ithalatı hacim değişimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Firmaların üretim verimlilikleri değişimleri açısından yurt dışı kaynaklardan yapılan ara malı tedariğinin ve bu sayede üretim proseslerinde kullandıkları ithal ara malı girdilerinin etkisi anlamlı bulunmamıştır.