AMERİKAN REALİZMİNDE SOSYAL FAYDA ANLAYIŞININ EVRİMCİ YORUM İLE BERABER DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Amerikan realistlerine göre hakimler, önlerine gelen olaylarda sosyal faydayı ve toplum yapısını göz önüne alarak karar vermelidir. Ancak toplum; ekonomik, siyasi, sosyal nedenlerle zaman içerisinde değişebilmektedir. Hakimler bu değişimin farkında olmalı ve benzer olaylara ilişkin geçmiş içtihatlara bağlı kalmamalıdır. Kararları değişen toplum yapısına uygun olmalıdır. Amerikan realistlerinin bu düşüncelerine benzer olarak AİHM hakimleri de kararlarını değişen Avrupa toplumunu dikkate alarak sosyal fayda eksenli vermektedir. Sözleşme’nin yaşayan bir belge olduğunu ve günün koşullarına göre yeniden değerlendirilmesini ifade etmektedir. Mahkemenin günün koşullarına göre değerlendirme yapması evrimci yorum olarak adlandırılmaktadır. AİHM kararlarında Amerikan realizmi ve evrimci yorum arasında büyük benzerlik vardır. Amerikan realistlerinin savunduğu düşünceleri AİHM kararlarında somut olarak görmek mümkündür.

American realists defend that judges must make decisions depend on social benefit and community nature. Society may change in course of time with social, economic, politic reasons. Judges also should aware of this change and reconsider new cases apart from old jurisprudences and decide on new structure of community. We also see American realists’ ideas in ECHR cases. ECHR judges decide with considering social benefits and changes in the community. It is named as Evolutionary interpretation. In the decisions we can see this sentence; “Convention is a living instrument and must be interpreted in the light of present-day conditions”. We conclude that realists’s opinions can see physically in ECHR judgments.