HIV ve tüberküloz birlikte enfeksiyonu olan hastaların demografik verilerinin incelenmesi

Abstract

AMAÇ: Tüberküloz, HIV ile enfekte hastalarda en sık görülen fırsatçı enfeksiyondur. Bu çalışmada beş farklı enfeksiyon hastalıkları kliniği tarafından takip edilen HIV(+) hasta grubunda HIV/TB birlikte enfeksiyonu (BE) olan hastaları belirlemek ve demografik özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. YÖNTEM: İstanbul ilindeki beş ayrı 3. basamak eğitim hastanesinin enfeksiyon hastalıkları klinikleri tarafından 1996-2016 yılları arasında takip edilen HIV(+) hastaların dosyaları retrospektif olarak tarandı. Tüberküloz birlikte enfeksiyonu olan hastalar belirlendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim durumları, tüberküloz formları, bazal CD4 sayıları ve virüs yükleri, HIV enfeksiyonu tanı ve antiretroviral tedavi (ART) başlama tarihleri, tüberküloz tanı ve tedavi başlama tarihleri ve mortalite durumları incelendi. BULGULAR: Çalışmaya katılan toplam 1383 HIV(+) hastanın 66'sında (% 4.8) HIV/TB BE saptandı. Bu hastaların yaş ortalaması 39±9.3(ortalama±SS) olarak bulundu. 57'si (% 86) erkek, 9'u (% 14'ü) ise kadındı. Birlikte enfeksiyonu olan hastaların yedisi erkek biri kadın olmak üzere 8'i (%12) üniversite mezunu idi. Grup içindeki 8 kişi (% 12) ölmüştü. Yaşayanlarla ölenler karşılaştırıldığında yaşayanlar belirgin şekilde daha gençti (p=0.005). Ölenlerin CD4 lenfosit sayısı yaşayanların CD4 lenfosit sayısına göre belirgin şekilde düşüktü (p=0.031). Ölenlerde ART başlama süresi yaşayanlara göre daha kısa idi (p=0.043). TB ile BE olan 66 hastanın 41'i (% 62) ekstrapulmoner, 25'i (% 38) pulmoner TB idi. Ekstrapulmoner tüberkülozu olanlardan 20'si yaşarken 5'i ölmüştü. Pulmoner tüberkülozu olan vakalardan ise 38'i yaşarken 3'ü ölmüştü (p=0.125). TB BE olanlarla olmayanlar arasında yapılan çoklu analizde kadın cinsiyet ve yaşın mortalite ile ilişkili olduğu görüldü. SONUÇ: Birey ve toplum sağlığı açısından HIV ve TB BE'nun erken tanı ve tedavisi büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler : HIV; tüberküloz; CD4 lenfosit sayısı; viral yük; fırsatçı enfeksiyonlar

OBJECTIVE: Tuberculosis (TB) is the most common opportunistic infection in HIV positive patients. The aim of this study is to identify cases and demographic features of HIV(+) patients from five infectious disease outpatient clinics with TB co-infection recruited. METHODS: The charts of the HIV(+) patients, followed-up from 1996 to 2016 at five infectious disease clinics of tertiary care training hospitals in Istanbul, were screened retrospectively. Patients with tuberculosis co-infection were identified. Age, gender, educational status, clinical form of tuberculosis, baseline CD4 lymphocyte cell counts, viral loads, dates of HIV diagnosis and institution of ART, dates of TB diagnose and beginning of TB treatment were evaluated. RESULTS: A total of 66 (4.8%) of 1383 patients were co-infected with TB. The mean age of these patients was 39±9.3 (mean±SD) years while 57 (86%) of the patients with TB co-infection were male and 9 (14%) were female. A total of eight patients, consisting of 7 male and one female sex, were university graduates. Eight patients (12%) with TB co-infection died. When comparing survivors to died patients, survivors were significantly younger (p=0.005). The CD4 count was markedly lower in the patients that died (p=0.031). The interval between diagnosis and institution of antiretroviral therapy was significantly shorter in patients that died (p=0.043). Extrapulmonary TB was detected in 41 (62%) and pulmonary TB in 25 (38%) of 66 patients with TB co-infection. 20 patients with extrapulmonary TB survived and 5 died, while 38 with pulmonary TB survived and 3 died (p=0.125). In multivariate analysis of patients with and without TB, female gender and age was related to increased mortality risk. CONCLUSION: Considering the health of individuals and society, early diagnosis of HIV and TB is of crucial importance. Keywords : HIV; tuberculosis; CD4 lymphocyte count; viral load; opportunistic infections