Milletlerarası özel hukuk bağlamında akıllı sözleşmeler

Abstract

Akıllı sözleşmeler, merkezi otoriteye bağlı olmayan, geleneksel sözleşme akdetme şekillerinden farklı olarak tarafların birbirini tanıması ve güvenmesi gerekmeyen, kendi kendini ifa eden sözleşmeler olarak günümüzde blokzincir ağı üzerinden kurulan, gelişmekte olan bir teknolojiye dayanmaktadır. Gün geçtikçe sayıları artan ve farklı sektörlerde kullanıldığını görmeye başladığımız akıllı sözleşmelerden kaynaklı hukuki uyuşmazlıkların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Bu çığır açıcı sözleşme kurma şekli, bilhassa küresel boyutta çevrimiçi şekilde sözleşme akdedilmesi için pek çok avantaj sağlamaktadır. Şu hâlde sınır aşırı sözleşme kurmayı kolaylaştıracak olan akıllı sözleşmelerin hukuki boyutlarının değerlendirilmesi, yabancılık unsuru içermesi halinde uyuşmazlığın hangi kurallarca çözüleceğinin incelenmesi elzemdir. Uluslararası kanunlar ihtilafı kuralları veya akıllı sözleşmelere ilişkin milletlerarası anlaşmalar olmaması nedeniyle yerel hukuklar tarafından akıllı sözleşmelerin vasıflandırılarak uygulanacak hukukun tespit edilmesi gerekir. Akıllı sözleşme nedeniyle ortaya çıkan bir uyuşmazlığın Türk hâkimi tarafından Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu bağlamında hangi devlet hukuku kurallarınca çözüleceği tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda Kanun'daki bağlama kurallarının dağıtık defter teknolojisi kullanılan, psödonim, otoriteden bağımsız akıllı sözleşmeler bakımından işlevsel olup olmayacağı değerlendirilmiştir.

Smart contracts are self-executing agreements based on blockchain technology that do not require the parties to know or trust each other, unlike traditional contract formation, which is dependent on a central authority. These contracts are increasingly being used in various sectors and are expected to give rise to legal disputes. This groundbreaking method of contract formation offers many advantages, particularly for online, cross-border contracting on a global scale. Therefore, it is crucial to assess the legal aspects of smart contracts, particularly regarding their use in international contracts, and determine which rules should apply in cases involving foreign elements. Due to the absence of international conflict-of-law rules or specific international agreements regarding smart contracts, local laws must classify the contract and determine the applicable law. This thesis focuses on the question of which state law rules should be applied to resolve disputes arising from smart contracts, within the context of the Turkish Private International Law. In this regard, the functionality of the conflict-of-law rules in the Law, when applied to decentralized ledger technology, pseudonymous, and authority-independent smart contracts, has been evaluated.