Orta Sınıfların Değişen Toplumsal Konumları ve Çevre Hareketleri İçindeki Rolleri

Abstract

Yeni orta sınıfların çevre hareketlerine katılımını inceleyen bu tez, bu kesimin toplumsal konumlarındaki değişimlerin aktivizme yönelmelerindeki etkisini ve çevre hareketlerindeki rollerini ele almaktadır. Toplumsal sınıf ve sosyal hareket teorilerinin kavramsal araçları kullanılarak, çevre hareketlerinde aktif olan 25 katılımcıyla gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlara dayanan saha araştırmasının verileri analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, toplumsal konum beklentileri karşılanmayan orta sınıflar konum kaybettikleri algısına sahiptir. Yüksek eğitim seviyelerine ve mesleki uzmanlıklara sahip olmalarına rağmen, gelirlerini yetersiz bulmakta, güvencesizlik, mesleğe girişte ve çalışma koşullarında güçlükler yaşamaktadırlar. Konum kaygısı, orta sınıfların protestleşmelerinde etkilidir. Orta sınıflar çevre aktivizmi ile daha geniş bir toplumsal muhalefetin eklemlenmesinde, çevreci söylemin siyasi muhalefet karakterine bürünmesinde rol oynamaktadırlar. Ayrıca çevre aktivizmi bu kesim için yeni bir kimlik ve statü inşa etmenin aracı olmaktadır. Çevre aktivizmiyle yeni sosyal ağlar, kimlik ve yaşam tarzı inşa etmektedirler. Tezde, orta sınıfların çevre hareketlerindeki belirleyici rolü ortaya konmuştur. Eğitim ve mesleki uzmanlıklarını, sosyal ağlarını ve kaynak yaratma kapasitelerini etkin şekilde kullanmaktadırlar. Çevre hareketlerinin örgütlenmesinde, eylem biçimlerinin belirlenmesinde ve profesyonelleşmesinde önemli rol oynamaktadırlar. Bilinçlendirme çalışmaları, hukuki mücadele, medya iletişimi ve uluslararası dayanışma ağları kurma gibi çeşitli eylem biçimlerini kullanarak hareketlerin etki alanını genişletmektedirler. Ancak, orta sınıfların öncü konumu bazı sınırlılıklar da yaratmaktadır. Çevre hareketlerinin söylem ve eylem biçimlerinin orta sınıfların kültürel sermayeleriyle şekillenmesi, alt sınıflarla bir ayrım oluşturmaktadır. Bilinçlendirme vurgusu ve siyasi muhalefet söylemi, çevre hareketlerinin elitistleşmesine ve toplumsal tabanının sınırlı kalmasına neden olmaktadır. Çalışma, çevre hareketlerinin daha kapsayıcı ve etkili olabilmesi için sınıfsal ayrımları aşacak ve farklı toplumsal kesimlerin katılımını sağlayacak söylemler geliştirilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.This thesis examines the participation of the new middle classes in environmental movements and explores the impact of changes in their social position on their activism. Using social class and social movement theories, data from field research based on in-depth interviews with 25 participants are analyzed. The findings show that middle classes, whose expectations of social position are not met, have the perception that they have lost position. Despite high levels of education and professional specialization, they find their income insufficient and experience precariousness and difficult working conditions. Concern for position is influential in the protest of middle classes. Middle classes play a crucial role in linking environmental activism with broader social opposition and framing environmentalist discourse as political opposition. Environmental activism serves as a means for constructing new identity and status for this group, enabling them to build new social networks and lifestyles. The research reveals their decisive role in environmental movements through effective use of educational expertise, social networks, and fundraising capabilities. They are instrumental in organizing movements, determining action forms, and professionalizing them. They expand movements’ influence through awareness raising activities, legal struggles, media communication, and international solidarity networks. However, their leading position creates limitations. Environmental movements’ discourse and action forms, shaped by middle-class social and cultural capital, create distinction from lower classes. Emphasis on awareness and political opposition leads to elitism and limited social base. Thesis concludes that for environmental movements to be more inclusive and effective, it is necessary to develop forms of discourse and action that transcend class distinctions and increase diverse social participation.