Klomifen sitrat ile ovulasyon indüksiyonu uygulanan polikistik over sendromlu kadınlarda, klinik ve inflamatuvar belirteçlerin endometrial kalınlık ve gebelik sonuçları üzerine olan etkisi

Abstract

Amaç: İnflamatuar belirteçler ile inflamasyon düzeyinin ovulasyon indüksiyonu ve IUI yapılan PKOS' lu olgularda tedaviye cevap, endometriyal kalınlık ve gebelik sonuçları ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı. Bununla birlikte klomifen sitrat ile ovulasyon indüksiyonu sırasında endometrium kalınlığının gebelik sonuçları ile ilişkili olup olmadığını araştırıldı. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada klomifen sitrat ile ovulasyan indüksiyonu yapılan anovulatuvar PKOS'lu hastaların (n=77) ilk ovulasyon indüksiyonu ve ardından uygulanan IUI siklusları retrospektif olarak incelenmiştir. Rotterdam tanı kriterine göre tanı alan PKOS hastaları çalışmaya dahil edildi. Hastalar klinik gebelik oluşan grup (n=13) ve klinik gebelik oluşmayan grup (n=64) olarak ikiye ayrıldı. Demografik ve reprodüktif özellikler kaydedildi. Katılımcıların metabolik (açlık glukoz, açlık insülin, 2. saat tokluk glukoz, HOMA-IR, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, yüksek dansiteli lipoprotein, düşük dansiteli lipoprotein), hormonal (östradiol, luteinize hormon, folikül uyarıcı hormon, serbest/total testosteron, seks hormon bağlayıcı globülin, 17 hidroksi progesteron, dehidroepiandrosteron sülfat, prolaktin, tiroid uyarıcı hormon, serbest T4, serbest androjen indeksi, anti Müllerian hormon) değerleri ve inflamatuar parametreleri (lökosit, nötrofil, platelet, lenfosit, monosit, ortalama trombosit volümü, eritrosit dağılım genişliğive nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit, lenfosit/monosit oranları, sistemik immün -inflamasyon indeksi, C -reaktif protein) incelendi. Mensesin 3. günü, klomifen sitrat tedavi bitiminde ve hCG trigger günü transvaginal ultrason (TVUS) ile ölçülen endometriyal kalınlığın (EK) (mm) değerleri kaydedildi. TVUS ile mensesin 2 ya da 3. gününde, monofoliküler gelişim olup olmadığı, gelişen olgun toplam folikül sayısı, klinik gebelik sonuçları (gestasyonel sak pozitif) ve canlı doğum sonuçları kaydedildi. Bulgular: Tüm hasta populasyonumuz arasında yapılan analizde gebelik oranı %16,8, canlı doğum gerçekleşme oranı %9 olarak bulundu. Klinik gebelik olan ve gebelik olmayan grup arasında inflamatuar parametereler karşılaştırılmış Gebelik olan grupta CRP değeri 1,96±1,72 mg/dl, gebelik olmayan grupta CRP değeri 6,87±5,25 mg/dl olarak hesaplanmış , gebe kalamayan grupta daha yüksek bulundu (p <0,005). Tüm parametreler içinden gebeliği predikte eden parametreler generalize linear model ile araştırılmış monosit, lenfosit/monosit oranı ve CRP değişkenleri gebelik varlığı ile ilişkili bulundu. Gebeliği predikte eden optimal endometriyal kalınlık cut off değerinin Roc analizi yapılmış hcg trigger günü endometriyal kalınlığı gebeliği predikte etmek için kullanılması istatiksel açıdan anlamlı olarak bulunmadı. Sonuç: Klomifen sitratla ovulasyon indüksiyonu ve IUI uygulanan PKOS hastalarında gebelik sonuçları üzerinde anlamlı etkisi olan bir endometriyal kalınlık sınır değerinin bulunmadığı saptandı. CRP' nin, gebelik elde edilmeyen grupta, gebelik elde edilen grupla karşılaştırıldığında daha yüksek olduğu saptandı. Buna ek olarak monosit sayısı, lenfosit /monosit oranı ve CRP değişkenleri gebelik varlığı ile ilişkili olduğu bulundu. Çalışmamızın verilerinin prospektif ve geniş hasta popülasyonuna sahip çalışmalar ile desteklenmesi ve PKOS' ta var olan inflamasyon ve şiddeti ile bunun endometrium üzerine etkisinin moleküler çalışmalar ile aydınlatılması ileride klomifen sitrat ve IUI yapılan PKOS olgularında klinik gebelik ve canlı doğum oranlarını arttırmaya yönelik tedavileri gündeme getirebilir.Objective: It was aimed to determine the relationship between inflammatory markers and the level of inflammation with ovulation induction and response to treatment, endometrial thickness and pregnancy outcomes in cases with PCOS who underwent IUI. In addition, it was investigated whether endometrial thickness during ovulation induction with clomiphene citrate is associated with pregnancy outcomes. Materials and methods: In this study, the first ovulation induction and subsequent IUI cycles of patients with anovulatory PCOS who had ovulation induction with clomiphene citrate (n=77) were retrospectively analyzed. PCOS patients diagnosed according to the Rotterdam diagnostic criteria were included in the study. The patients were divided into two groups as clinical pregnancy (n=13) and non-clinical pregnancy (n=64). Demographic and reproductive characteristics were recorded. Participants' metabolic (fasting glucose, fasting insulin, 2 hour postprandial glucose, HOMA-IR, HbA1c, total cholesterol, triglyceride, high-density lipoprotein, low-density lipoprotein), hormonal (estradiol, luteinizing hormone, follicle stimulating hormone, free/total testosterone), sex hormone binding globulin, 17 hydroxy progesterone, dehydroepiandrosterone sulfate, prolactin, thyroid stimulating hormone, free T4, free androgen index, anti Müllerian hormone) values and inflammatory parameters (leukocytes, neutrophils, platelets, lymphocytes, monocytes, mean platelet volume, erythrocyte) distribution width and neutrophil/lymphocyte, platelet/lymphocyte, lymphocyte/monocyte ratios, systemic immune-inflammation index, C-reactive protein) were examined. Endometrial thickness (ET) (mm) values measured by transvaginal ultrasound (TVUS) on the 3rd day of menses, at the end of clomiphene citrate treatment and on the day of the hCG trigger were recorded. With TVUS, on the 2nd or 3rd day of menses, monofollicular development, the total number of mature follicles, clinical pregnancy results (gestational sac positive) and live birth results were recorded. Results: In the analysis performed among our entire patient population, the pregnancy rate was found to be 16.8% and the live birth rate to be 9%. Inflammatory parameters were compared between the clinically pregnant and non-pregnant groups and was found to be statistically significant (p <0.005). The parameters predicting pregnancy were analysed statistically through generalized linear model and monocyte count, lymphocyte/monocyte ratio and CRP (mg/dL) variables were found to be associated with pregnancy (p< 0.05). Conclusion: It was found that determining a certain cut-off value for endometrial thickness in patients who underwent ovulation induction and IUI with clomiphene citrate was not significant on pregnancy outcomes. CRP was found to be higher in the group without pregnancy when compared to the group with pregnancy. In addition, monocyte count, lymphocyte/ monocyte ratio, and CRP variables were found to be associated with pregnancy. Supporting the data of our study with prospective studies with a large patient population and elucidating the inflammation and severity of PCOS and its effect on the endometrium with molecular studies may bring up treatments to increase clinical pregnancy and live birth rates in PCOS cases who underwent clomiphene citrate and IUI in the future. Key words: Polycystic ovary syndrome, clomiphene citrate, endometrial thickness, inflammation, intrauterine insemination, C-reactive protein, systemic immune-inflammation index