DEĞİŞEN YÖNLERİYLE SUI GENERIS BİR ÖRNEK OLARAK İNGİLİZ ANAYASAL SİSTEMİ VE YAZISIZ ANAYASANIN GELECEĞİ

Abstract

İngiliz anayasal sistemi, anayasa hukuku teorisinde her daim önemli örneklerden biri olagelmektedir. Söz konusu sistemi geneli itibarıyla anlamak gayreti de bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bunun için öncelikle sistemin kendine özgü yanlarından olan yazısız anayasayı anlamak başlangıç noktasıdır. Bu anayasa, mevzuat, önemli içtihatlar, anayasal teamüller ve birçok konvansiyondan oluşmakta ve özünde kısmen yazılı ancak tamamen kodifiye edilmemiş bir teamül düzenini barındırmaktadır. Dolayısıyla sistemin anayasal kaynaklarını ortaya koymak da bu anlamak gayretinin aşamalarındandır. İlaveten aynı gaye ile, sistemin yazılı ayağını da oluşturan ve tarihsel düzlemde karşımıza çıkan temel anayasal metinler de incelenmektedir. Çalışmada bu kendine özgü sistemin üzerine inşa edildiği parlamento egemenliği ve hukukun üstünlüğü ilkeleri de İngiliz anayasa hukukundaki özgün anlamları ile ortaya konulmaktadır. İşte bu çerçevede çalışmada yaşayan bir enstrüman olan organik anayasa, 21. yüzyılın İngiltere’ye getirdiği siyasi ve toplumsal nedenlerle geçirmekte olduğu dönüşümle birlikte ele alınacak ve zamanla çok ırklı ve çok kültürlü bir şekle evrilen İngiltere’de AB’ye üye olma, yetki devirleri, AB’den ayrılma gibi pek çok köklü olay neticesinde süregelen bir yazılı anayasaya eğilimin mevcudiyeti tartışılacaktır.