HÜSREV HATEMİ’NİN “DAĞITMIŞ GAZEL” ŞİİRİNDE METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA MODERN HAYAT ELEŞTİRİSİ

Abstract

Esasen tıp doktoru olan Hüsrev Hatemi, yazdığı şiir ve deneme kitaplarıylaedebiyat sahasında dikkat çeken isimlerden birisidir. İstanbul’da, entelektüel birçevrede yetişen şair, yaşadığı yıllar hasebiyle değişen hayata bizzat şahitlik yapar.Türk milletinin içinden geçtiği modernleşme sürecine kayıtsız kalmayan HüsrevHatemi, şiirlerinde ve denemelerinde bu konu üzerinde yoğunlaşır. Kaleme aldığıeserlerinde toplumsal değişimin yansımasını, bu değişime yönelik eleştirilerinigörmek mümkündür. “Dağıtmış Gazel” şiiri de şairin toplumsal değişim maceramıza eleştirel bir tavırla yaklaştığı en dikkat çekici metinlerindendir. Fuzûlî ilebaşlayan şiir, Nedim, Enderunlu Vâsıf, Ziya Paşa, Ahmet Haşim ile devam ederve nihayet Yahya Kemal ile sonlanır. Bu şiirde edebiyatın değişimiyle hayatındeğişiminin izlerini kademe kademe sürme imkânı vardır.Eseri metinlerarasılık bağlamında değerlendirdiğimizde, şairin şiirde göndermedebulunduğu metinleri yıktığı ve kendi metninin bir unsuru hâline getirerek yenideninşa ettiği görülür. Alıntılanan metinler uyum içinde, bir yozlaşmanın bölümlerigibi şiire yerleştirilir ve giderek kötüye giden bir hâl okuyucuya hissettirilir. Metiniki yönlü bir ayna gibi kabul edilirse hem edebî hem de toplumsal değişimi birbütün olarak bünyesinde barındırır.Bu çalışmada, önce metinlerarasılık kavramı üzerinde durmaya çalışacağız. Ardından, özellikle “Dağıtmış Gazel” şiirini merkeze alarak –diğer şiirleri ve düzyazılarından da yararlanarak– şairin toplumsal değişim ve modernleşme sürecineyönelik düşüncelerini ele alacağız.